De Europese Centrale Bank (ECB) krijgt opnieuw te maken met oplopende prijsdruk in de eurozone. De inflatie valt in 2026 naar verwachting uit op ongeveer 3 procent, hoger dan eerder werd voorzien. Daarmee groeit de kans dat de centrale bank de rente in december verhoogt naar 2,75 procent. Voor 2027 wordt juist een lagere inflatie verwacht, waardoor de rente daarna mogelijk stabiel blijft of zelfs kan worden verlaagd.
De ECB heeft de rente vooralsnog ongewijzigd gelaten, maar de nieuwe inflatieontwikkeling maakt het rentebeleid ingewikkelder. Een centrale bank gebruikt de rente om de vraag in de economie en daarmee de prijsontwikkeling te beïnvloeden. Een hogere rente maakt lenen doorgaans duurder en kan bestedingen en investeringen afremmen. Dat kan de inflatie temperen, maar legt tegelijk druk op economische activiteit.
Energie opnieuw belangrijke aanjager
In september liepen de consumentenprijzen in de eurozone duidelijk sneller op. Volgens cijfers van statistiekbureau Eurostat lagen de prijzen gemiddeld 3,8 procent hoger dan een jaar eerder. Dat was het hoogste inflatieniveau sinds september 2023. Vooral brandstofprijzen droegen bij aan de stijging.
De hogere energieprijzen hangen volgens de beschikbare informatie samen met de oorlog in het Midden-Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz. Daardoor zijn de olieprijzen sterk opgelopen. Energie is daarmee opnieuw een belangrijke factor geworden in de ontwikkeling van de consumentenprijzen. In februari, voordat de oorlog in het Midden-Oosten uitbrak, bedroeg de inflatie in de eurozone nog 1,9 procent.
| Ontwikkeling | Cijfer |
|---|---|
| Verwachte inflatie in 2026 | Ongeveer 3 procent |
| Inflatie in september | 3,8 procent |
| Inflatie in februari | 1,9 procent |
| Mogelijke rente in december | 2,75 procent |
Ruimte voor verlaging in 2027
De vooruitzichten voor 2027 zijn minder zorgelijk. Voor dat jaar wordt een lagere inflatie verwacht. Als die ontwikkeling uitkomt, kan de ECB ervoor kiezen de rente niet verder te verhogen. Een stabiele rente of een verlaging zou dan mogelijk worden. Dat vooruitzicht laat zien hoe sterk het rentebeleid afhankelijk is van de bron van de prijsstijgingen en van de verwachting dat die druk weer afneemt.
Voor huishoudens en bedrijven betekent een hogere rente dat financiering duurder kan worden. Dat raakt bijvoorbeeld leningen en investeringsbeslissingen. Tegelijk probeert de ECB met haar beleid te voorkomen dat hogere energieprijzen zich langdurig vertalen in bredere prijsstijgingen. De centrale bank moet daardoor een evenwicht zoeken tussen het afremmen van inflatie en het voorkomen van onnodige schade aan de economie.
Lagarde vertrekt eerder
Naast het rentebeleid verandert ook de leiding van de centrale bank. ECB-president Christine Lagarde heeft aangekondigd dat zij haar taken op 7 februari neerlegt. Haar termijn zou officieel tot eind oktober 2027 duren. Zij vertrekt daarmee acht maanden eerder dan gepland.
Het vervroegde vertrek kan gevolgen hebben voor de timing van de opvolging. Lagarde vertrekt nog vóór de Franse presidentsverkiezingen in april. Daardoor kan de Franse president Emmanuel Macron een belangrijke rol spelen bij de keuze van haar opvolger, voordat hij zelf vertrekt.
Knot genoemd als kandidaat
Voormalig president van De Nederlandsche Bank (DNB) Klaas Knot wordt al langer genoemd als een van de belangrijkste kandidaten. Knot stond van 2011 tot 2025 aan het hoofd van de Nederlandse centrale bank. Zijn voornaamste genoemde rivaal is Pablo Hernández de Cos, voormalig president van de Spaanse centrale bank en momenteel topman van de Bank voor Internationale Betalingen.
De opvolgingskwestie valt samen met een periode waarin de ECB opnieuw scherpe keuzes moet maken. De inflatie ligt hoger dan eerder gedacht, terwijl voor volgend jaar juist verbetering wordt voorzien. De nieuwe president krijgt daarmee niet alleen de verantwoordelijkheid voor de rente, maar ook voor de geloofwaardigheid van het beleid wanneer energieprijzen en geopolitieke ontwikkelingen de prijsstabiliteit blijven beïnvloeden.