In de gangen van de Michaela School in Londen is het opvallend stil. Dat is opmerkelijk voor een openbare school met circa achthonderd leerlingen, die rond lunchtijd gezamenlijk naar de aula lopen. Er klinkt geen luid geroep of gelach en mobiele telefoons zijn niet te zien. Alleen het lopen van de leerlingen over de vloer is hoorbaar. De rust is geen toevalligheid, maar het gevolg van een schoolcultuur waarin duidelijke gedragsregels een belangrijke plaats innemen.
Beleefdheid en orde als uitgangspunt
Leerlingen begroeten leraren formeel en spreken hen aan met een beleefde groet. Stilte tijdens het lopen door de school en vaste omgangsvormen behoren tot de afspraken die op Michaela gelden. De school heeft daardoor de reputatie gekregen van een van de strengste scholen van Groot-Brittannië. Directrice Katharine Birbalsingh, die mede aan de oprichting van de school werkte, gebruikt die reputatie nadrukkelijk in haar publieke optreden.
Birbalsingh profileert zich als de "strengste schooldirecteur" en is geregeld te gast in talkshows. Ook houdt zij lezingen in binnen- en buitenland en schrijft zij via sociale media over haar onderwijsopvattingen. Haar centrale boodschap is dat het onderwijs volgens haar ingrijpend moet veranderen. Kinderen zouden anders moeten worden opgevoed, niet alleen in het belang van hun eigen ontwikkeling, maar ook met het oog op de samenleving waarin zij later functioneren.
“Kinderen waren ruw en onbeleefd en we moesten ze steeds in het gareel houden.”
Ervaringen als leraar
De visie van Birbalsingh is mede gevormd door haar loopbaan in het Londense onderwijs. Zij vertelt dat zij eerder accepteerde dat leerlingen op school slecht presteerden en zich onbeleefd gedroegen. In haar omgeving werd dat gedrag volgens haar vaak verklaard vanuit de armoede en achterstand van leerlingen. Leraren zouden daarom niet te hoge eisen aan hen mogen stellen.
Een verandering in haar denken ontstond nadat zij tijdens reizen naar onder meer Jamaica en India arme kinderen zag die zich volgens haar wel voorbeeldig gedroegen. Daaruit trok zij de conclusie dat wanorde niet uitsluitend met armoede kon worden verklaard. Volgens Birbalsingh speelt ook de mate van vrijblijvendheid binnen het onderwijs een belangrijke rol. Haar ervaringen leidden ertoe dat zij hogere verwachtingen en strengere regels als noodzakelijke voorwaarden voor onderwijs ging zien.
Een herkenbaar profiel
| Onderdeel | Kenmerk van Michaela |
|---|---|
| Omvang | Circa 800 leerlingen |
| Gedrag | Stilte in de gangen en formele begroetingen |
| Mobiele telefoons | Niet zichtbaar in de schoolomgeving |
| Leiding | Katharine Birbalsingh |
De aanpak maakt de school herkenbaar binnen het Britse onderwijsdebat. Waar op veel scholen wordt gezocht naar een balans tussen vrijheid, zelfstandigheid en orde, legt Michaela sterk de nadruk op regels en voorspelbaarheid. De dagelijkse gang van zaken is daardoor zichtbaar anders dan in een schoolomgeving waarin leerlingen zich vrijer door de gangen bewegen of hun telefoon bij zich dragen. De school presenteert orde niet als doel op zichzelf, maar als basis om leerlingen te laten leren en zich te ontwikkelen.
Dat uitgangspunt is verbonden met de bredere overtuiging van Birbalsingh dat volwassenen hogere eisen aan kinderen mogen stellen. Zij verzet zich tegen het idee dat onbeleefd of wanordelijk gedrag vanzelfsprekend zou zijn bij leerlingen uit arme gezinnen. In haar redenering moeten scholen juist duidelijk maken welk gedrag wordt verwacht en daar consequent naar handelen. De Michaela School fungeert daarmee als het praktische voorbeeld van de onderwijsvisie die zij in het openbaar uitdraagt.
- De school telt ongeveer 800 leerlingen.
- Rust, formele omgangsvormen en zichtbare gedragsregels bepalen het dagelijks schoolleven.
- Directrice Katharine Birbalsingh koppelt hoge verwachtingen aan haar kritiek op vrijblijvendheid in het onderwijs.
De discussie over Michaela gaat daarmee niet alleen over een stille gang of het ontbreken van mobiele telefoons. Ze raakt aan de vraag hoeveel ruimte scholen leerlingen moeten geven en hoeveel structuur zij juist moeten bieden. De Londense school kiest duidelijk voor het laatste. Met haar strakke organisatie en uitgesproken directrice is Michaela uitgegroeid tot een internationaal besproken voorbeeld van onderwijs waarin orde en discipline nadrukkelijk vooropstaan.
