Het kabinet voert op dit moment vertrouwelijke gesprekken over de koers van een nieuw belastingplan, met als doel een stevige meerderheid te vinden in de Eerste Kamer. Bij de overleggen zijn betrokken: minister Eelco Heinen (Financiën, VVD), staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën, D66), premier Rob Jetten (D66) en de vicepremiers Bart van den Brink (CDA) en Dilan Yeşilgöz (VVD). De locatie van die besprekingen wordt niet openbaar gemaakt.
Zoektocht naar meerderheden
De coalitie zoekt een formule die zowel steun van de fractie Pro in de Eerste Kamer kan opleveren als tegemoetkomt aan eisen van uiteenlopende partijen aan de rechterzijde van het politieke spectrum. Volgens bronnen neigen D66 en het CDA naar onderhandelingen met Pro, terwijl de VVD liever spreekt met partijen aan de rechterkant.
Pro heeft aangegeven bereid te praten over het belastingplan als dat leidt tot lagere lasten op arbeid en hogere bijdragen van vermogenden. Samen met Volt heeft Pro een meerderheid in de Senaat, wat de aantrekkingskracht van een akkoord met die partijen voor het kabinet verklaart.
Verschillende eisen uit de oppositie
Partijen aan de rechterzijde van de Eerste Kamer stellen uiteenlopende en deels onverenigbare voorwaarden. Daarbij spelen de volgende punten een rol:
- JA21: stelt onder meer aanvullende eisen op het dossier asiel.
- SGP: wil dat medisch-ethische vraagstukken expliciet worden meegenomen.
- BBB: eist dat het stikstofbeleid van tafel gaat; de coalitie heeft aangegeven daartoe niet bereid te zijn.
Door die uiteenlopende prioriteiten is een stabiele meerderheid aan de rechterzijde in de Eerste Kamer niet binnen handbereik, aldus insiders.
| Partij | Hoofdvereiste |
|---|---|
| Pro (met Volt) | Lagere lasten op arbeid; hogere lasten voor vermogenden |
| VVD | Preferentie voor afspraken met rechtse partijen |
| JA21 | Eisen op asielgebied |
| SGP | Medisch-ethische kwesties |
| BBB | Terugnemen stikstofplan |
Parlementaire planning en voortgang
De Tweede Kamer houdt maandag een volledige dag debat over het belastingpakket. De stemmingen in die kamer staan gepland voor 12 november. Volgens ingewijden heeft er eerder deze week al overleg plaatsgevonden. Minister Heinen was tot enkele dagen geleden nog in het buitenland.
Het kabinet balanceert tussen twee risico's: het kiezen voor een route richting Pro en Volt, waarmee een Senaatsmeerderheid mogelijk wordt veiliggesteld, of richting rechtse partijen, hetgeen binnen de coalitie beleidsinhoudelijke spanningen kan veroorzaken. De gesprekken achter gesloten deuren moeten uitwijzen of er een combinatie mogelijk is die politiek houdbaar is en voldoende steun oplevert.
Voorlopig blijft onduidelijk of en hoe snel een compromis gevonden kan worden. De tijd tot de geplande stemmingen is beperkt, waardoor zowel politiek tactisch als inhoudelijk dichtgetimmerd beraad noodzakelijk is.
Het resultaat van deze besprekingen bepaalt niet alleen de parlementaire haalbaarheid van het belastingplan, maar kan ook invloed hebben op het functioneren van de coalitie en de parlementaire verhoudingen in de komende maanden.
