Groningen opnieuw in beeld voor kerncentrales, ondanks eerdere uitsluiting

Kabinet maakt keuze in december

De Eemshaven is opnieuw een mogelijke locatie voor de bouw van kerncentrales. Het kabinet neemt daarover in december een besluit. De keuze lijkt volgens een hoofdredactioneel commentaar van Dagblad van het Noorden te gaan tussen de Eemshaven en Terneuzen in Zeeland. Voor Groningen is vooral van belang dat de provincie eerder niet als vestigingsplaats voor kerncentrales in beeld zou zijn.

Dat maakt de nieuwe discussie politiek gevoelig. De mogelijke komst van kerncentrales staat niet op zichzelf, maar raakt aan de verhouding tussen Groningen en de landelijke overheid. De provincie heeft tientallen jaren een belangrijke rol gespeeld in de energievoorziening van Nederland door de gaswinning. Volgens het commentaar vloeide ongeveer 1 procent van de miljardenopbrengsten naar Groningen terug. Daartegenover staan aardbevingen, schade en langdurige procedures rond de afhandeling daarvan.

Technische geschiktheid is niet genoeg

De Eemshaven kwam naar voren in een rapport van TenneT als geschikte locatie. Daarbij is vooral gekeken naar de mogelijkheden om de opgewekte elektriciteit te transporteren. De haven beschikt volgens die analyse over gunstige voorwaarden voor aansluiting en vervoer van energie. Maar een technische beoordeling beantwoordt niet automatisch de vraag of een locatie maatschappelijk aanvaardbaar is.

Juist dat onderscheid staat centraal in de Groningse kritiek. De geschiktheid van een gebied voor energie-infrastructuur is iets anders dan de bereidheid van inwoners en bestuurders om opnieuw een omvangrijk nationaal project te dragen. Het vertrouwen in de overheid is in Groningen volgens het commentaar nog altijd beschadigd door de gevolgen van de gaswinning en de manier waarop schade en herstel zijn aangepakt.

"Moet Groningen weer dienen als wingewest?"

Seaports wijst op gevolgen voor bestaande centrale

Groningen Seaports, de beheerder van de Eemshaven, heeft deze week een eigen onderzoek gepubliceerd. Daarmee wordt de discussie verbreed ten opzichte van de nadruk op energie-transport in het TenneT-rapport. Uit het onderzoek komt onder meer naar voren dat de huidige energiecentrale van Engie moet sluiten als de bouw van kerncentrales in de Eemshaven mogelijk wordt gemaakt.

Die mogelijke sluiting heeft volgens Seaports-directeur Bart-Jan Hoevers grote consequenties. De bron werkt niet uit welke gevolgen daarmee precies worden bedoeld. Wel is duidelijk dat de keuze voor kernenergie niet alleen gaat over de bouw van nieuwe installaties, maar ook over de toekomst van bestaande energievoorziening in de haven. De Eemshaven zou daardoor opnieuw een ingrijpende verandering in haar energie-infrastructuur kunnen ondergaan.

Regionale inzet op hernieuwbare energie

Hoevers zegt geen tegenstander van kernenergie te zijn, maar vindt de Eemshaven ongeschikt voor kerncentrales. Hij pleit ervoor dat het kabinet volledig inzet op wind- en zonne-energie. Daarmee sluit hij aan bij de bredere vraag welke energiemix Nederland nodig heeft. De twijfels over de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van alleen wind- en zonne-energie vormen juist een reden voor de landelijke zoektocht naar locaties voor kerncentrales.

Voor Groningen blijven daarmee verschillende vragen open. Het kabinet moet nog een keuze maken, de uiteindelijke gevolgen voor de Eemshaven zijn nog niet vastgesteld en er ligt geen besluit over de bouw. Wel staat de provincie opnieuw in een nationaal debat over energie en infrastructuur. Voor inwoners en regionale bestuurders weegt naast de technische haalbaarheid daarom ook de vraag mee hoe besluiten tot stand komen en welke lasten en baten bij Groningen terechtkomen.

• Het kabinet beslist in december over de locatie van kerncentrales.
• De keuze lijkt te gaan tussen de Eemshaven en Terneuzen.
• Groningen Seaports waarschuwt voor gevolgen voor de huidige Engie-centrale.