กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) เดินหน้าส่งชุดนวัตกรรมด้านเกษตรและการแปรรูปลงสู่จังหวัดกำแพงเพชร เพื่อเชื่อมต่อผลงานวิจัยสู่การใช้งานจริงในชุมชนและภาคการเกษตรท้องถิ่น โดยภาครัฐตั้งเป้าส่งเสริมทักษะคนไทยให้สอดรับกับความต้องการของอุตสาหกรรมอนาคต ทั้งยังมีแผนพัฒนากำลังคนด้านเซมิคอนดักเตอร์ให้ได้ 10,000 คนภายใน 5 ปี.
การขับเคลื่อนงานวิจัยสู่ชุมชน
แนวทางดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามตอบคำเรียกร้องจากการอภิปรายรายงานการพัฒนาการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ประจำปี พ.ศ. 2565–2568 ซึ่งเรียกร้องให้มีการนำผลงานวิจัยมาแก้ปัญหาเชิงพื้นที่ โดยเฉพาะภาคเกษตรที่เผชิญต้นทุนสูง โรคพืช และความเสี่ยงจากสภาพอากาศแปรปรวน อว.จึงร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชรเป็นกลไกหนึ่งในการเชื่อมต่อองค์ความรู้สู่ท้องถิ่น
ตัวอย่างนวัตกรรมที่สาธิตในพื้นที่
จากการนำร่อง นวัตกรรมที่ถูกยกขึ้นเป็นตัวอย่างช่วยลดต้นทุนและความเสี่ยงให้เกษตรกร ได้แก่เทคโนโลยีปุ๋ยอินทรีย์-เคมีแบบสั่งตัดที่ช่วยลดต้นทุนการผลิตได้มาก, การผลิตต้นกล้ามันสำปะหลังที่ปลอดโรคใบด่าง และการปรับปรุงพันธุ์กล้วยให้เป็นต้นเตี้ยทนต่อสภาพอากาศแปรปรวน ทั้งนี้เป้าหมายคือนำองค์ความรู้เหล่านี้ไปลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต และช่วยให้ชุมชนสามารถต่อยอดเศรษฐกิจฐานรากได้
| นวัตกรรม (ตัวอย่าง) | ประโยชน์ต่อเกษตรกร |
|---|---|
| ปุ๋ยอินทรีย์-เคมีสั่งตัด | ลดต้นทุนการผลิตได้สูงสุด |
| ต้นกล้ามันสำปะหลังปลอดโรค | ลดความสูญเสียจากโรคพืช |
| กล้วยต้นเตี้ย | ลดความเสียหายจากสภาพอากาศแปรปรวน |
การพัฒนาทักษะและระบบการศึกษาเชิงอาชีพ
นอกเหนือจากการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่พื้นที่ ทางกระทรวงมุ่งส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตผ่านแนวทางต่างๆ เช่นระบบ Skill Bridge และธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank) เพื่อให้คนวัยทำงานสามารถรับทักษะใหม่หรือยกระดับความสามารถเดิมโดยไม่ต้องเริ่มต้นหลักสูตรยาวใหม่ทั้งหมด แนวทางนี้สอดคล้องกับนโยบายที่อยากเห็นการเรียนรู้ไร้กำหนดเวลาสิ้นสุด เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงานจากเทคโนโลยีสารสนเทศและปัญญาประดิษฐ์
- ส่งเสริมการฝึกอบรมสายอาชีพและการยอมรับหน่วยกิตย้อนหลัง
- ใช้เครือข่ายมหาวิทยาลัยราชภัฏในการพัฒนาครูและศูนย์เด็กเล็ก
- ผนึกความร่วมมือกับกระทรวงแรงงานเพื่อพัฒนาทักษะเชิงเทคโนโลยี
เป้าหมายการพัฒนากำลังคนด้านเซมิคอนดักเตอร์
ในมิติของการพัฒนาบุคลากรสำหรับอุตสาหกรรมระดับสูง รัฐบาลประกาศเป้าหมายร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อเตรียมคนเข้าสู่สายงานเซมิคอนดักเตอร์ โดยมุ่งให้มีบุคลากรที่มีทักษะรองรับ 10,000 คนภายในระยะเวลา 5 ปี เพื่อสร้างโอกาสในการเข้าทำงานสายทักษะสูงและรองรับการลงทุนที่ต้องการแรงงานมีฝีมือ
การรณรงค์พัฒนากำลังคนรอบนี้ยังเชื่อมโยงไปถึงโครงการความร่วมมือระหว่างประเทศ เช่นการเข้าร่วมโครงการด้านทุนมนุษย์ของธนาคารโลก เพื่อขยายการพัฒนาเด็กปฐมวัยและลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงโอกาสทางการศึกษา
ผลกระทบต่อชุมชนกำแพงเพชร
สำหรับพื้นที่กำแพงเพชร การนำผลงานวิจัยมาทดสอบใช้งานโดยมหาวิทยาลัยท้องถิ่นมีความหมายเชิงปฏิบัติ ทั้งด้านลดต้นทุนการผลิต เพิ่มความมั่นคงด้านอาหาร และเปิดแนวทางสำหรับการแปรรูปผลิตผลสร้างมูลค่าเพิ่ม หากการถ่ายทอดองค์ความรู้ทำได้ต่อเนื่อง เกษตรกรในพื้นที่ย่อมได้รับประโยชน์ทั้งในด้านรายได้และความยืดหยุ่นต่อสภาพอากาศที่แปรปรวน
ความท้าทายในระยะต่อไปคือการขยายผลนวัตกรรมให้ครอบคลุมพื้นที่จริง การจัดระบบการฝึกอบรมที่ตอบโจทย์ตลาดแรงงานท้องถิ่น และการประสานงานระหว่างหน่วยงานกลางกับภาคการศึกษาท้องถิ่นเพื่อให้เกิดการนำไปใช้จริงต่อเนื่อง
ข่าวนี้สะท้อนความพยายามของภาครัฐในการเชื่อมโยงงานวิจัยกับการแก้ปัญหาเชิงพื้นที่ และเป็นสัญญาณว่าการพัฒนาทักษะเพื่อรองรับอุตสาหกรรมอนาคตถูกยกเป็นวาระแห่งชาติที่ต้องประสานทั้งระบบการศึกษา ตลาดแรงงาน และเครือข่ายมหาวิทยาลัยในพื้นที่
