De Brusselse procureur des Konings heeft in een hoorzitting in de Kamer gezegd dat het aanhoudende drugsgeweld mede voortkomt uit een gebrek aan geloofwaardigheid van justitie tegenover georganiseerde misdaad. Volgens hem wegen de middelen en de bereidheid van criminele netwerken zwaarder dan de risico’s die justitie voor die netwerken kan veroorzaken.
Resultaten maar ook belemmeringen
Tijdens de zitting in de Kamercommissie Justitie lichtte de procureur de resultaten van zijn parket toe en noemde concrete cijfers. Zo zou het parket hebben weten te komen tot 120 opsluitingen in verband met schietincidenten en werden 15 minderjarigen geïdentificeerd en geplaatst in bijzondere jeugdzorg. Tegelijkertijd benadrukte hij dat die cijfers niet volstaan om het structurele probleem te keren.
“De georganiseerde misdaad is zo machtig en beschikt over zoveel financiële middelen dat de risico’s die ze neemt wellicht kleiner zijn dan de risico’s die ze loopt door toedoen van justitie.”
De procureur wees onder meer op juridische en beleidsmatige lacunes die volgens hem het werk van het parket ondermijnen. Centraal stond kritiek op het federale regeerakkoord: veel beloften hierover zouden nog niet zijn uitgevoerd, waardoor de mogelijkheden van opsporing en vervolging beperkt blijven.
Specifieke knelpunten volgens het parket
In zijn getuigenis noemde de procureur meerdere factoren die volgens hem de weerbaarheid van justitie tegen georganiseerde misdaad verzwakken. Belangrijke punten waren:
- De toepassing van vrijlatingsregelingen, waaronder een wetsherziening die vervroegde vrijlating mogelijk maakt na een derde van de straf — volgens de procureur benutten leiders van criminele netwerken dit voordeel sneller dan anderen.
- Financiële ongelijkheid tussen verdachten: rijke criminele kopstukken kunnen dure verdediging inhuren, waardoor procedures en strafeffectiviteit anders uitpakken dan voor kwetsbare groepen.
- Onvolledige uitvoering van maatregelen uit het regeerakkoord die de opsporing en vervolging zouden moeten versterken.
Het parket liet daarnaast doorschemeren dat de perceptie van strafrechtelijke gevolgen een rol speelt: als criminele netwerken inschatten dat de kans op daadwerkelijke langdurige detentie of verbeurdverklaring beperkt is, vermindert dit volgens de procureur hun afschrikkende werking.
Concrete cijfers in context
De cijfers die de procureur presenteerde onderstrepen zowel actie als beperking. Onderstaande tabel vat de genoemde gegevens samen.
| Onderwerp | Aantal |
|---|---|
| Opsluitingen voor schietpartijen | 120 |
| Geïdentificeerde minderjarigen geplaatst in bijzondere jeugdzorg | 15 |
Die resultaten tonen dat opsporing en interventie plaatsvinden, maar volgens de procureur volstaan ze niet om de structurele macht van georganiseerde misdaad te breken.
Gevolgen voor beleid en praktijk
De woorden van de procureur brengen twee duidelijke implicaties naar voren. Ten eerste ligt er een vraagstuk bij de wet- en regelgeving: als juridische instrumenten of hun uitvoering niet de verwachte afschrikking en individuele veroordeling opleveren, ontstaat er een legitimiteitsprobleem voor justitie. Ten tweede betreft het de praktijk van handhaving en vervolging: beperkte slagkracht, langdurige procedures of ongelijkheid in toegang tot verdediging kunnen de effectiviteit van straffen ondermijnen.
Parlementsleden en beleidsmakers krijgen met deze conclusies een concrete opdracht: nagaan welke maatregelen uit het regeerakkoord nog niet zijn toegepast en waarom, en onderzoeken waar juridische knelpunten bestaan die leiden tot onevenwicht tussen daders. De procureur riep expliciet de wetgevende macht en federale politici op tot actie zodat justitie haar geloofwaardigheid kan herstellen.
Voor slachtoffers en inwoners van Brussel betekent dit dat meldingen en interventies wel resultaatsgericht zijn, maar dat er geen garantie bestaat dat die interventies op lange termijn de machtsstructuren van georganiseerde misdaad voldoende verzwakken. De vraag blijft welke stappen kabinetten, parketten en parlementen nu gezamenlijk zullen zetten om die kloof te dichten.
De Kamercommissie Justitie gaat de verklaringen verder bespreken; er wordt van meerdere kanten aandacht gevraagd voor zowel juridische aanpassingen als versterking van operationele capaciteit.
