อิหร่านเผยคลิปคู่มือเอาชีวิตรอด หวั่นกระแสข่าวโจมตีด้วยนิวเคลียร์

สื่อรัฐบาลอิหร่านส่งสัญญาณเตือนประชาชน

สถานีโทรทัศน์ของรัฐบาลอิหร่านเผยแพร่วิดีโอความยาว ๘ นาที เมื่อวันอังคารที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๙ เนื้อหาจัดทำขึ้นด้วยปัญญาประดิษฐ์และมีลักษณะเป็นคู่มือสำหรับประชาชน หากเกิดเหตุโจมตีด้วยอาวุธนิวเคลียร์ การเผยแพร่คลิปดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงที่สถานการณ์ระหว่างอิหร่าน อิสราเอล และสหรัฐอเมริกาถูกจับตาอย่างใกล้ชิดจากกระแสข่าวด้านการทหารและโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

วิดีโอเริ่มต้นด้วยภาพภูเขาแห่งหนึ่งซึ่งมีลักษณะคล้ายภูเขาพิกแอ็กซ์ในตอนกลางของอิหร่านถูกโจมตีอย่างรุนแรง ก่อนนำเสนอคำแนะนำเกี่ยวกับการหลบภัยและการลดความเสี่ยงจากแสงวาบ รวมถึงแนวทางจัดการกับสารปนเปื้อนหลังการระเบิด อย่างไรก็ตาม เนื้อหาที่ปรากฏเป็นการจำลองเหตุการณ์เพื่อให้คำแนะนำ ไม่ใช่หลักฐานว่ามีการโจมตีเกิดขึ้นแล้ว

คำแนะนำหลักในกรณีเกิดเหตุ

สาระสำคัญของคลิปมุ่งให้ประชาชนปฏิบัติตามขั้นตอนต่าง ๆ อย่างรวดเร็ว โดยเน้นการหลีกเลี่ยงแสงจากการระเบิดและการเข้าไปอยู่ในพื้นที่กำบังที่เหมาะสม ผู้จัดทำวิดีโอเตือนว่าไม่ควรจ้องมองแสงวาบจากการระเบิด และควรอยู่ห่างจากหน้าต่างกับผนังด้านนอกของอาคารให้มากที่สุด

• รีบหาที่หลบภัยและหลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้หน้าต่างหรือผนังภายนอก
• ปิดประตู หน้าต่าง และระบบระบายอากาศของอาคาร
• ถอดเสื้อผ้าชั้นนอก เก็บใส่ภาชนะที่ปิดสนิท และอาบน้ำด้วยน้ำอุ่นกับสบู่
• ใช้น้ำบรรจุขวดและอาหารสำเร็จรูปในช่วง ๒๔ ชั่วโมงแรก

คำแนะนำดังกล่าวสะท้อนความพยายามสื่อสารเรื่องการป้องกันตนเองในภาวะฉุกเฉิน โดยเฉพาะการลดโอกาสนำสารปนเปื้อนเข้าสู่พื้นที่พักอาศัยผ่านเสื้อผ้าและร่างกาย ขณะเดียวกัน การย้ำให้ปิดระบบระบายอากาศและปิดช่องเปิดของอาคารมีเป้าหมายเพื่อจำกัดการรับสิ่งปนเปื้อนจากภายนอกตามสถานการณ์ที่วิดีโอจำลองขึ้น

คำกล่าวอ้างเรื่องแรงกดดันต่อรัฐบาลสหรัฐฯ

การเผยแพร่คลิปเกิดขึ้นหลังนายทักเกอร์ คาร์ลสัน นักวิจารณ์การเมือง นักข่าว และพิธีกรรายการโทรทัศน์ชาวอเมริกัน ออกมาอ้างผ่านสื่อสังคมออนไลน์ว่า รัฐบาลของนายโดนัลด์ ทรัมป์อาจเปิดฉากโจมตีอิหร่านด้วยอาวุธนิวเคลียร์ในอีกไม่กี่วันข้างหน้า โดยระบุว่านายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอลกำลังกดดันผู้นำสหรัฐฯ ให้ดำเนินการดังกล่าว

ตามคำกล่าวอ้างของคาร์ลสัน เป้าหมายที่ถูกพูดถึงคือภูเขาพิกแอ็กซ์ในตอนกลางของอิหร่าน ซึ่งฝ่ายการข่าวของอิสราเอลอ้างว่ารัฐบาลอิหร่านกลับมาเริ่มโครงการเสริมสมรรถนะนิวเคลียร์อีกครั้ง คาร์ลสันยังระบุว่า อาวุธแบบดั้งเดิมของสหรัฐฯ อาจไม่สามารถเจาะทะลุชั้นหินแกรนิตหนาประมาณ ๓๐๐ ฟุต เพื่อทำลายอุโมงค์ที่คาดว่าใช้เป็นสถานที่เสริมสมรรถนะนิวเคลียร์ได้

“ตัวเลือกทางทหารเพียงอย่างเดียวที่มีคือ การโจมตีด้วยนิวเคลียร์ เนทันยาฮูได้ผลักดันเรื่องนี้อย่างหนัก”

ข้อความข้างต้นเป็นคำกล่าวที่ผู้สังเกตการณ์ซึ่งติดตามสถานการณ์อ้างถึงในเนื้อหาข่าว ขณะที่คาร์ลสันกล่าวเพิ่มเติมว่า นายเนทันยาฮูกำลังตกอยู่ในภาวะจนมุมทางการเมือง และไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้หากไม่มีการแทรกแซงจากนายทรัมป์ ทั้งนี้ แหล่งข้อมูลที่นำเสนอข่าวไม่ได้ระบุว่าคำกล่าวอ้างดังกล่าวได้รับการยืนยันจากรัฐบาลสหรัฐฯ อิสราเอล หรืออิหร่านแล้ว

ประเด็นที่ยังต้องติดตาม

ความเคลื่อนไหวครั้งนี้จึงมีอยู่สองส่วนที่ต้องแยกออกจากกันอย่างชัดเจน ส่วนแรกคือการเผยแพร่คลิปของสื่อรัฐบาลอิหร่าน ซึ่งเกิดขึ้นจริงและมีเนื้อหาแนะนำการเอาชีวิตรอด ส่วนที่สองคือการคาดการณ์เกี่ยวกับการโจมตีด้วยอาวุธนิวเคลียร์ ซึ่งปรากฏผ่านคำกล่าวอ้างและการวิเคราะห์ที่ถูกนำเสนอในข่าว แต่ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าการโจมตีดังกล่าวกำลังจะเกิดขึ้น

สำหรับประชาชนที่ติดตามสถานการณ์ระหว่างประเทศ ประเด็นสำคัญคือการตรวจสอบข้อมูลจากแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือ และไม่ตีความการเผยแพร่คู่มือจำลองเหตุการณ์ว่าเป็นการยืนยันว่ามีคำสั่งโจมตีหรือเกิดเหตุจริงแล้ว เนื่องจากเนื้อหาที่ปรากฏในข่าวยังอยู่ท่ามกลางข้อกล่าวอ้างทางการเมืองและความตึงเครียดระหว่างประเทศ

สถานการณ์ต่อจากนี้ขึ้นอยู่กับท่าทีของรัฐบาลสหรัฐฯ อิสราเอล และอิหร่าน รวมถึงการยืนยันหรือปฏิเสธข้อมูลเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์และเป้าหมายทางทหารที่ถูกกล่าวถึง ขณะเดียวกัน การที่สื่อรัฐบาลอิหร่านเลือกเผยแพร่คำแนะนำลักษณะนี้ย่อมทำให้กระแสความกังวลของประชาชนและนานาชาติเพิ่มขึ้น แม้ข่าวที่มีอยู่ในขณะนี้ยังไม่ยืนยันว่าการโจมตีด้วยนิวเคลียร์จะเกิดขึ้นในระยะเวลาใกล้ตามที่มีการกล่าวอ้าง