จังหวัด แพร่ ได้รับการเตือนให้เฝ้าระวังโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย Neisseria meningitidis ซึ่งเป็นโรคติดเชื้อรุนแรงที่สามารถลุกลามอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบและ/หรือภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดได้ หากไม่ได้รับการรักษาทันท่วงทีอาจถึงแก่ชีวิตหรือทิ้งภาวะพิการระยะยาว
การติดต่อและกลุ่มเสี่ยง
โรคนี้ติดต่อผ่านสารคัดหลั่งจากระบบทางเดินหายใจ โดยมักเกิดจากการสัมผัสใกล้ชิดหรืออยู่ร่วมกันเป็นเวลานานกับผู้เป็นพาหะหรือผู้ติดเชื้อ สภาพแวดล้อมที่แออัด เช่น โรงเรียนประจำ หอพัก นักเรียนนักศึกษา และการรวมกลุ่มสังสรรค์เป็นปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยง
อาการที่ควรสงสัยและการปฏิบัติเมื่อพบอาการ
ในระยะแรกผู้ป่วยอาจมีอาการคล้ายไข้หวัดทั่วไป เช่น มีไข้ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อย คลื่นไส้ อาเจียน ซึ่งทำให้เกิดความเสี่ยงที่จะชะลอการมาพบแพทย์ เมื่อโรคดำเนินไปอาการอาจรุนแรงขึ้นจนเกิดภาวะช็อก การมีเลือดออกผิดปกติ หรืออวัยวะล้มเหลว
- หากพบอาการไข้ร่วมกับปวดศีรษะรุนแรง คอแข็ง อ่อนเพลีย ชัก หายใจเร็ว ให้รีบนำส่งห้องฉุกเฉินทันที
- ห้ามรอการปรากฏของจุดเลือดออกบนผิวหนังเป็นตัวชี้วัดเดียว เพราะอาจไม่ปรากฏในระยะแรก
- ผู้ที่พบว่าตนเองอยู่ในกลุ่มเสี่ยงควรปรึกษาศูนย์บริการสาธารณสุขหรือหน่วยงานสาธารณสุขเพื่อรับคำแนะนำและการฉีดวัคซีนที่เหมาะสม
"ประมาณ 10-15% ของผู้ติดเชื้อเสียชีวิตแม้จะได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะแล้วก็ตาม"
การป้องกันโดยวัคซีน
การฉีดวัคซีนถือเป็นมาตรการสำคัญในการป้องกันโรคนี้ ปัจจุบันวัคซีนที่มีช่วยป้องกันเชื้อซีรีโอไทป์ต่าง ๆ ได้แก่ MenACWY ซึ่งป้องกันเชื้อซีรีโอไทป์ A, C, W และ Y และ MenB ที่ป้องกันเชื้อซีรีโอไทป์ B ทั้งสองชนิดมีขอบเขตการป้องกันไม่เท่ากัน ดังนั้นการฉีดวัคซีนชนิดใดชนิดหนึ่งไม่ได้ครอบคลุมเชื้อทั้งหมด
| วัคซีน | ป้องกันซีรีโอไทป์ |
|---|---|
| MenACWY | A, C, W, Y |
| MenB | B |
ครอบครัวที่มีบุตรหลานหรือผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงควรติดต่อศูนย์ฉีดวัคซีนหรือโรงพยาบาลชุมชนเพื่อรับคำแนะนำเกี่ยวกับชนิดวัคซีนและตารางการฉีดที่เหมาะสม
ผลกระทบระยะยาวและความจำเป็นในการตอบโต้เชิงสาธารณสุข
แม้ผู้ป่วยจะรอดชีวิตจากการติดเชื้อแล้ว แต่จะยังมีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนระยะยาว เช่น การสูญเสียการได้ยิน ความเสียหายของเส้นประสาท หรือการต้องตัดแขนขา โดยข้อมูลระบุว่าในผู้รอดชีวิตประมาณหนึ่งในห้าอาจประสบภาวะแทรกซ้อนดังกล่าว ความจริงนี้ชี้ให้เห็นความจำเป็นในการตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงที รวมถึงการให้ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับสัญญาณอันตราย
สำหรับจังหวัดแพร่ หน่วยงานสาธารณสุขควรเน้นมาตรการป้องกันในสถานศึกษา หอพัก และชุมชนที่มีการอยู่รวมกันหนาแน่น รวมถึงให้ความรู้แก่ผู้ปกครองเกี่ยวกับอาการที่ต้องรีบพาเด็กไปพบแพทย์และช่องทางการรับวัคซีนที่เหมาะสม การเฝ้าระวัง การรายงานผู้ป่วยและมาตรการตอบสนองอย่างรวดเร็วจะช่วยลดความรุนแรงและการกระจายของโรคในชุมชน
ประชาชนที่มีข้อสงสัยเกี่ยวกับการฉีดวัคซีนชนิดใดชนิดหนึ่งหรือสังเกตอาการควรปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือแพทย์ประจำชุมชนเพื่อตรวจประเมินความเสี่ยงและรับคำแนะนำตามหลักการแพทย์