ลานสัก อุทัยธานี — พ่อค้าเร่ขายผักวัยกลางคนในอำเภอลานสัก หยุดการตระเวนขายผักตามตลาดนัดหลายแห่งแล้วหันมานั่งขาย เห็ดโคนป่า ริมถนน เนื่องจากไม่สามารถแบกรับต้นทุน ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง ที่ปรับตัวสูงขึ้นได้ ส่งผลให้การเดินทางเพื่อประกอบอาชีพทำให้ต้นทุนสูงจนไม่คุ้มค่า
เปลี่ยนอาชีพชั่วคราวเพื่อลดต้นทุน
ผู้สื่อข่าวลงพื้นที่บริเวณริมถนนสายในพื้นที่ตำบลลานสัก ใกล้ป้อมตำรวจจราจร พบพ่อค้าแม่ค้าหลายรายนำเห็ดโคนป่ามาวางจำหน่ายให้กับผู้ที่สัญจรผ่านไปมา หนึ่งในผู้ค้าให้ข้อมูลว่าเขาเคยมีอาชีพขับรถขายผักสดตระเวนตามตลาดนัดหลายพื้นที่ แต่ภาระค่าใช้จ่ายด้านน้ำมันเพิ่มขึ้นจนนำมาซึ่งการตัดสินใจเปลี่ยนวิถีการขาย
แหล่งข่าวซึ่งระบุชื่อเพียงว่า นายสมควร (สงวนนามสกุล) อายุ 50 ปี เล่าให้ฟังว่าการขายผักต้องใช้การเดินทางไปยังหลายตลาด หากยังคงขับรถตระเวนต่อไปจะต้องปรับขึ้นราคาสินค้าเพื่อลดผลขาดทุน จึงหันไปรับซื้อเห็ดโคนป่าจากชาวบ้านมาคัดและนำมาวางขายใกล้บ้านเพื่อลดการใช้เชื้อเพลิง
"เดิมผมขับรถตระเวนขายผัก แต่ตอนนี้แบกรับค่าน้ำมันไม่ไหว ถ้าขับต่อก็ต้องขึ้นราคาผัก ลูกค้าก็เดือดร้อน จึงมานั่งขายเห็ดโคนป่าเพราะไม่ต้องเดินทางไกลและช่วงนี้เป็นฤดูกาล"
ผลกระทบต่อรายได้และวิถีชีวิต
จากข้อมูลที่ได้ พ่อค้ารายนี้ระบุว่า การขายเห็ดโคนป่าสามารถช่วยประคองรายได้ให้พอเลี้ยงครอบครัวได้บ้างในช่วงที่ต้นทุนการขนส่งสูง แต่ก็ต้องยอมรับว่ายอดขายและกำไรแตกต่างจากการขายผักสด ซึ่งลูกค้ากลุ่มเดิมอาจไม่ตามมาซื้อเนื่องจากรูปแบบสินค้าเปลี่ยนไป
นอกจากนี้ พฤติกรรมของผู้บริโภคและความต้องการในท้องตลาดยังเป็นตัวแปรสำคัญ หากสถานการณ์ราคาน้ำมันยังทรงตัวในระดับสูง ต่อเนื่อง อาจมีผู้ค้ารายย่อยจำนวนมากเลือกที่จะลดการเดินทางหรือเปลี่ยนอาชีพชั่วคราวเช่นเดียวกัน
เรียกร้องมาตรการช่วยเหลือ
นายสมควรยังฝากถึงภาครัฐให้พิจารณามาตรการตรึงหรือลดราคาน้ำมันเชื้อเพลิง เนื่องจากยานพาหนะและค่าขนส่งเป็นปัจจัยสำคัญในการหารายได้ หากรัฐมีมาตรการช่วยเหลือจะช่วยบรรเทาภาระค่าใช้จ่ายของผู้ประกอบอาชีพหาเช้ากินค่ำได้
แหล่งข่าวไม่ได้ระบุรูปแบบของมาตรการที่ต้องการ แต่ข้อเรียกร้องชี้ให้เห็นว่า ต้นทุนพลังงาน ยังเป็นปัจจัยหลักที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจระดับครัวเรือนและการค้าปลีกในชุมชน
บริบทชุมชนและแนวทางปฏิบัติสำหรับผู้ค้า
สำหรับพ่อค้าแม่ค้ารายย่อยในพื้นที่ที่ประสบปัญหาเดียวกัน มีแนวทางปฏิบัติที่อาจช่วยลดค่าใช้จ่ายหรือปรับตัว ดังนี้
- รวมกลุ่มจัดส่งสินค้าเป็นคันรถเพื่อลดค่าเชื้อเพลิงต่อหน่วย
- เลือกขายสินค้าในพื้นที่ใกล้เคียงเพื่อลดการเดินทาง
- ปรับรูปแบบสินค้าที่ไม่ต้องพึ่งพาการขนส่งระยะไกล เช่น ขายสินค้าพื้นถิ่นตามฤดูกาล
| ข้อมูล | รายละเอียดจากแหล่งข่าว |
|---|---|
| อายุผู้ค้า | 50 ปี |
| อาชีพเดิม | ขับรถตระเวนขายผักตามตลาดนัด |
| อาชีพปัจจุบัน | รับซื้อและขายเห็ดโคนป่าริมถนน |
| ข้อเรียกร้อง | ขอให้ภาครัฐพิจารณามาตรการลด/ตรึงราคาน้ำมัน |
สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างที่ไม่ได้จำกัดเฉพาะอำเภอลานสักหรือจังหวัดอุทัยธานีเท่านั้น แต่เป็นปัญหาระดับประเทศที่ต้องอาศัยการประสานระหว่างภาครัฐ ภาคธุรกิจ และชุมชนเพื่อหามาตรการบรรเทาความเดือดร้อนของผู้ค้าและครัวเรือนที่พึ่งพาการเดินทางเป็นปัจจัยหลักในการประกอบอาชีพ
ผู้ที่ได้รับผลกระทบและผู้สนับสนุนอาชีพในชุมชนสามารถใช้กลไกองค์การบริหารส่วนตำบลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องขอคำปรึกษา หรือรวมตัวเพื่อเสนอแนวทางการช่วยเหลือในระดับพื้นที่
อภิสิทธิ์ ตรีสุวรรณ ผู้สื่อข่าวประจำจังหวัดอุทัยธานี รายงาน