Een 49-jarige man en een 41-jarige vrouw uit Drenthe zijn donderdag aangehouden in het onderzoek naar de sabotage van het spoor tijdens Prinsjesdag. Het Openbaar Ministerie verdenkt de twee ervan dat zij tijdens een bijeenkomst informatie hebben gedeeld over manieren om het treinverkeer te verstoren. Het tweetal is inmiddels vrijgelaten, maar blijft verdachte in het onderzoek.
De aanhoudingen zijn de eerste die sinds de incidenten van 15 september bekend zijn gemaakt. Op die dag werden op tientallen plaatsen in Nederland metalen voorwerpen op of aan het spoor aangebracht. Daardoor ontstonden verstoringen en konden gevaarlijke situaties ontstaan voor treinreizigers, machinisten en medewerkers aan het spoor.
Informatie over werkwijze
Volgens het OM gaat de verdenking niet over een concrete sabotagehandeling die de twee zelf zouden hebben uitgevoerd. De man en vrouw zouden informatie hebben verstrekt over hoe verstoringen zoals die op Prinsjesdag konden worden veroorzaakt. Die informatie zou tijdens een bijeenkomst zijn gedeeld. Het onderzoek moet uitwijzen welke rol het tweetal precies heeft gehad en of er een verband is met de incidenten op de verschillende spoorlocaties.
"Vanwege de privacy van de verdachten kunnen we op dit moment niet delen waar uit Drenthe zij vandaan komen."
Dat heeft Meike Willebrands, woordvoerder van het Openbaar Ministerie, laten weten. De woonplaatsen van de verdachten zijn daarom niet bekendgemaakt. Daarmee blijft ook onduidelijk of de twee in dezelfde gemeente wonen of elkaar op een andere manier kennen.
Onderzoek gaat door
De verdachten zijn op dezelfde dag weer vrijgelaten. Het OM zegt dat de verdenking op dit moment niet zwaar genoeg is om een langere hechtenis te rechtvaardigen. Daarvoor zijn voldoende gronden nodig om iemand vast te houden en voor te leiden aan een rechter-commissaris. Volgens het OM was daarvan bij deze twee verdachten geen sprake.
Vrijlating betekent niet dat de zaak tegen hen is beëindigd. De man en vrouw blijven verdachten en kunnen in het verdere onderzoek opnieuw worden gehoord. Het OM en de politie zetten het onderzoek voort. Nieuwe aanhoudingen worden niet uitgesloten, mede omdat rechercheurs getuigen oproepen die informatie kunnen hebben over de bijeenkomst of de gebeurtenissen op het spoor.
- Verdachten: een man van 49 en een vrouw van 41 jaar uit Drenthe
- Aanhouding: donderdag, in het lopende onderzoek
- Status: vrijgelaten, maar nog steeds verdachte
- Aanleiding: het delen van informatie over het veroorzaken van spoorverstoringen
Verstoringen op 35 plaatsen
Op Prinsjesdag werden op 35 plekken in Nederland ijzeren staven, stalen buizen en andere objecten op of aan het spoor bevestigd. Het treinverkeer werd daardoor op verschillende plaatsen ontregeld. De acties vonden plaats op een dag waarop veel mensen onderweg waren naar of vanuit Den Haag, waardoor de gevolgen voor de landelijke bereikbaarheid groot konden zijn.
| Onderdeel | Informatie |
|---|---|
| Datum incidenten | 15 september |
| Aantal locaties | 35 |
| Aangehouden Drenten | 2 |
| Status | Vrijgelaten, onderzoek loopt door |
Een van de incidenten deed zich voor bij Steenwijk in Overijssel. Daar reed een NS-trein tegen materiaal op het spoor. Volgens de beschikbare informatie had dat geen ernstige gevolgen. Het voorval laat volgens het OM wel zien welke risico's dergelijke acties met zich meebrengen, ook wanneer een botsing uiteindelijk zonder zwaar letsel of grote schade afloopt.
Beveiligingssysteem bij Venlo en Eindhoven
Op het spoor tussen Venlo en Eindhoven probeerden onbekenden met een staaf het beveiligingssysteem van spoorbeheerder ProRail te beïnvloeden. De poging werd tijdig ontdekt. Het materiaal kon worden verwijderd voordat het treinverkeer in de ochtend op gang kwam. Daardoor kon op die plek worden voorkomen dat de situatie verder escaleerde.
ProRail zegt de twee aangehouden Drenten voor zover bekend niet te kennen. De spoorbeheerder heeft daarmee geen aanwijzing gegeven dat de verdachten eerder bij ProRail betrokken waren. Welke gevolgen de incidenten precies hebben gehad voor de dienstregeling verschilde per locatie, maar het OM benadrukt vooral het potentiële gevaar van voorwerpen op het spoor en bij technische installaties.
Getuigen gezocht
De politie en het OM vragen mensen die informatie hebben over de bijeenkomst, de verspreiding van de informatie of de sabotageacties om zich te melden. Ook details die op zichzelf misschien beperkt lijken, kunnen volgens de autoriteiten van belang zijn bij het in kaart brengen van de betrokkenen en de voorbereiding van de acties.
De aanhoudingen geven het onderzoek een eerste concrete richting, maar zeggen nog niets over de uiteindelijke strafrechtelijke beoordeling. Het OM moet de betrokkenheid van de verdachten verder onderbouwen. Zolang het onderzoek loopt, geldt voor beiden de onschuldpresumptie: zij worden voor onschuldig gehouden totdat een rechter anders heeft geoordeeld.
