Drie artsen zijn recentelijk vertrokken bij de streng beveiligde asielopvang in Hoogeveen, de zogenoemde Handhaving- en Toezichtlocatie (HTL). De artsen gaven als reden dat er volgens hen te vaak cliënten met ernstige psychiatrische problemen in de HTL terechtkomen, terwijl de locatie daar volgens hen niet de juiste zorg en begeleiding voor kan bieden.
Achtergrond en aanleiding
De HTL in Hoogeveen is bedoeld voor asielzoekers die in andere opvanglocaties ernstige overlast veroorzaken en daarom onder extra regelgeving vallen. Volgens een reconstructie in NRC en berichten van betrokken media stapte onder meer huisarts Marike Ooms na zes jaar op. Zij vertelde dat de situatie bij enkele bewoners zichtbaar verslechterde; in één week behandelde zij drie bewoners die aan zelfmoord dachten. Uiteindelijk vertrok zij wegens een burn-out.
"Ze zag volgens eigen zeggen hoe het met sommige bewoners steeds slechter ging."
Volgens de vertrekkende artsen gebeurde het regelmatig dat zij medisch-afgeraden adviezen gaven om iemand niet in de HTL te plaatsen, omdat diegene gespecialiseerde psychiatrische zorg nodig had. Desondanks zouden dergelijke personen toch in de HTL zijn opgenomen.
Regelwijziging in 2024 en gevolgen
Belangrijk in de situatie is een wijziging in het beleidskader in 2024. Waar voorheen het uitgangspunt gold dat mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen niet in de HTL thuishoorden, geldt nu dat er vooral wordt gekeken of de benodigde medische zorg binnen de HTL kan voortgaan. Dat heeft consequenties voor de samenstelling van de bewoners en voor de benodigde deskundigheid van medewerkers op de locatie.
| Voorheen | Sinds 2024 |
|---|---|
| Mensen met ernstige psychiatrische problemen werden in principe niet in de HTL geplaatst. | Toetsing of noodzakelijke medische zorg in de HTL kan worden voortgezet; plaatsing in sommige gevallen mogelijk. |
Reacties van toezichthouder en COA
Naar aanleiding van meldingen en intern onderzoek constateerde de Inspectie Justitie en Veiligheid dat medewerkers op de HTL onvoldoende waren toegerust om bewoners met complexe psychiatrische problemen adequaat te begeleiden. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) reageerde op berichten dat medische adviezen regelmatig worden genegeerd en stelt dat negatieve adviezen doorgaans worden gevolgd. Het COA erkent echter dat bewoners niet altijd tijdig psychiatrische zorg krijgen omdat door lange wachtlijsten de benodigde zorg soms moeilijk bereikbaar is.
Lokale consequenties en aandachtspunten
Voor Hoogeveen betekent het vertrek van de artsen een direct knelpunt in de medische continuïteit op de HTL. De combinatie van veranderde plaatsingscriteria en beperkte beschikbaarheid van gespecialiseerde psychiatrische zorg kan leiden tot:
- grotere druk op huisartsen en ggz‑voorzieningen in de regio;
- verhoogde verantwoordelijkheden voor veiligheids- en begeleidingspersoneel zonder gespecialiseerde medische scholing;
- toegenomen risico op achterstanden in behandeling door wachtlijsten voor gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg.
Het is onduidelijk hoeveel artsen momenteel nog op de HTL werkzaam zijn en welke maatregelen het COA of de landelijke overheid nemen om zowel continuïteit van de medische zorg als de veiligheid en het welzijn van bewoners te waarborgen.
De situatie in Hoogeveen past in bredere nationale discussies over passende medische zorg binnen gesloten of streng gereguleerde opvanglocaties en de combinatie van zorgbehoeften en veiligheidseisen. Voor de lokale gemeenschap is het van belang dat betrokken instanties helder communiceren over vervolgstappen, zodat zowel medewerkers op de locatie als omwonenden inzicht hebben in de aanpak van deze problematiek.
