สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา เผยสถานการณ์การระบาดของโรคไข้ดินหรือเมลิออยโดสิส ในพื้นที่รับผิดชอบ 4 จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ระหว่างวันที่ 1 มกราคม ถึง 22 ตุลาคม พ.ศ. 2569 พบมีผู้ป่วยสะสมทั้งสิ้น 570 ราย และมีผู้เสียชีวิตรวม 45 ราย ซึ่งสร้างความกังวลต่อสุขภาพของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มที่มีการสัมผัสดิน น้ำ และโคลนเป็นประจำ
ตัวเลขแยกตามจังหวัด
| จังหวัด | ผู้ป่วย (สะสม) | ผู้เสียชีวิต |
|---|---|---|
| นครราชสีมา | 136 | 17 |
| ชัยภูมิ | 50 | 5 |
| บุรีรัมย์ | 245 | 12 |
| สุรินทร์ | 139 | 11 |
ข้อมูลระบุว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นบุคคลในกลุ่มอายุสูง โดยกลุ่มอายุที่พบผู้ป่วยมากที่สุดคือ 65 ปีขึ้นไป รองลงมาคือกลุ่ม 55–64 ปี และ 45–54 ปี ตามลำดับ ซึ่งสะท้อนว่าผู้สูงอายุและผู้มีโรคประจำตัวอาจเสี่ยงต่อการเกิดอาการรุนแรงได้มากกว่า
ความเสี่ยงและช่องทางการติดเชื้อ
โรคไข้ดินเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Burkholderia pseudomallei ซึ่งพบในดินและน้ำตามธรรมชาติ เชื้อสามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลายทาง ได้แก่
- การสัมผัสผิวหนังหรือบาดแผลกับดิน น้ำ หรือโคลนที่ปนเปื้อนเชื้อ
- การสูดดมละอองฝุ่นที่มีเชื้อปนเปื้อน
- การดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อ
สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 เน้นย้ำว่าฤดูฝน สถานการณ์น้ำท่วมขัง และดินโคลนเปียกชื้นเพิ่มความเสี่ยงของการสัมผัสเชื้อ จึงต้องมีการเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด
คำแนะนำสำหรับประชาชนและเกษตรกร
เพื่อป้องกันการติดเชื้อและลดความเสี่ยงต่อการเกิดอาการรุนแรง เจ้าหน้าที่สาธารณสุขได้ให้คำแนะนำที่สำคัญดังนี้
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสดิน น้ำ และโคลนโดยตรงเมื่อเป็นไปได้
- เมื่อปฏิบัติงานในพื้นที่เสี่ยง ให้สวม รองเท้าบูท ถุงมือยาง กางเกงขายาว หรือชุดกันน้ำที่เหมาะสม
- ไม่ควรให้ผิวหนังที่มีบาดแผลสัมผัสดินหรือน้ำจนกว่าแผลจะหาย หากจำเป็นให้ปิดแผลด้วยวัสดุกันน้ำ
- หลังจากสัมผัสดินหรือน้ำ ควรอาบน้ำและล้างตัวด้วยสบู่ทันที และทำความสะอาดบาดแผลอย่างเหมาะสม
นอกจากมาตรการป้องกันส่วนบุคคลแล้ว ผู้ที่มีอาการไข้สูง ไอหนัก หนาวสั่น ปวดกล้ามเนื้อ หรือมีแผลที่ไม่หาย ควรรีบพบแพทย์ทันทีเพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม เนื่องจากการติดเชื้อเมลิออยโดสิสอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงและเสียชีวิตได้หากไม่ได้รับการดูแลอย่างทันท่วงที
ผลกระทบต่อชุมชนและการเตรียมพร้อม
สถานการณ์การระบาดครั้งนี้เป็นสัญญาณเตือนสำหรับชุมชนเกษตรกรรมในพื้นที่ที่มีน้ำท่วมขังหรือทำงานกลางแจ้งเป็นประจำ ผลกระทบทั้งด้านสุขภาพและเศรษฐกิจของครัวเรือนอาจตามมาโดยเฉพาะหากผู้ป่วยเป็นแรงงานหลักของครอบครัว การยกระดับการให้ความรู้ การจัดหาอุปกรณ์ป้องกันให้ชุมชน และการเสริมระบบเฝ้าระวังของหน่วยงานท้องถิ่นจึงเป็นเรื่องสำคัญ
หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ยังต้องเร่งประชาสัมพันธ์ข้อมูล ชี้แจงแนวทางป้องกัน และให้การรักษาที่รวดเร็วต่อผู้สงสัยติดเชื้อเพื่อจำกัดการสูญเสียชีวิตและลดการแพร่กระจายของเชื้อในชุมชน
สำหรับประชาชนที่อาศัยหรือปฏิบัติงานในพื้นที่เสี่ยง ควรติดตามประกาศของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและหน่วยงานท้องถิ่นอย่างใกล้ชิด และปฏิบัติตามคำแนะนำด้านการป้องกันอย่างเคร่งครัด เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเป็นผู้ป่วยและการแพร่ระบาดในวงกว้าง
