รัฐบาลเดินหน้าเตรียมความพร้อมจัด มหกรรมพืชสวนโลก จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ.2572 โดยต้องการใช้จังหวัดนครราชสีมาเป็น Sandbox ในการทดลองและยกระดับนวัตกรรมด้านการเกษตรมูลค่าสูงควบคู่กับการบริหารงบประมาณอย่างคุ้มค่า เพื่อผลักดันให้เป็นเครื่องยนต์เศรษฐกิจท่องเที่ยวรูปแบบใหม่ของประเทศ
ผู้ร่วมประชุมและทิศทางนโยบาย
เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ.2569 มีการประชุมคณะกรรมการอำนวยการจัดงานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดนครราชสีมา ครั้งที่ 1 โดยผู้ที่เข้าร่วม ได้แก่รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม รวมทั้งรัฐมนตรีและปลัดกระทรวงที่เกี่ยวข้อง ซึ่งมีการหารือแนวทางการใช้พื้นที่และมาตรฐานของงานเพื่อให้เกิดผลประโยชน์ต่อพื้นที่และประชาชนในระยะยาว
| ตำแหน่ง | ชื่อ |
|---|---|
| รองนายกรัฐมนตรี / รมว. อว. | นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ |
| รมว. การพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ | นายนิกร โสมกลาง |
| ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ | นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ |
แนวคิดหลัก: Sandbox ระดับนานาชาติและเกษตรมูลค่าสูง
นายยศชนัน ระบุว่า รัฐบาลต้องดำเนินการตามปรัชญาของพืชสวนโลกและพัฒนาให้ดียิ่งขึ้น โดยหนึ่งในแนวคิดที่นำเสนอคือการใช้จังหวัดนครราชสีมาเป็น sandbox ในระดับนานาชาติ เพื่อทดสอบมาตรการต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (climate change) เทคโนโลยีทางการเกษตร และแนวทางการลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์
"ควรจะทำให้ดีขึ้น... ใช้จังหวัดนครราชสีมาเป็น sandbox ในระดับนานาชาติเรื่องใดได้บ้าง จะเป็นการยกระดับพื้นที่เพิ่มเติมมากขึ้น"
แนวทางนี้มุ่งหมายให้จังหวัดไม่เป็นเพียงศูนย์กลางการแสดงพืชพรรณเท่านั้น แต่ต้องเชื่อมโยงไปสู่การยกระดับการผลิตและเพิ่มมูลค่าทางการเกษตร เพื่อสร้างเศรษฐกิจใหม่ที่มีความหลากหลายและยั่งยืน
การเชื่อมโยงองค์ความรู้และภาคีเครือข่าย
ที่ประชุมระบุว่าจะขอความร่วมมือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และศูนย์วิจัยพันธุ์ต่าง ๆ เพื่อถอดบทเรียนและขยายผลไปยังกลุ่มจังหวัดที่อาจเป็นเจ้าภาพในอนาคต โดยต้องเน้นการมีส่วนร่วมของหน่วยงานวิชาการและภาคเกษตรกร เพื่อให้การนำเทคโนโลยีและมาตรฐานไปใช้เกิดผลจริงในพื้นที่
พื้นที่นำร่องและการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว
หนึ่งในมาตรการที่ประกาศคือการพัฒนาพื้นที่อำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว เพื่อเชื่อมโยงกับงานมหกรรมและเป็นส่วนหนึ่งของโมเดลการพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น โดยแนวคิดนี้จะต้องคำนึงถึงการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและการรองรับนักท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
งบประมาณประหยัดเป็นหัวใจของโมเดล
ที่ประชุมยังย้ำว่าการจัดงานต้องใช้งบประมาณให้น้อยที่สุด เพื่อให้เป็นตัวอย่างว่าแม้จังหวัดที่มีข้อจำกัดด้านงบประมาณก็สามารถจัดงานได้และพัฒนาเป็นมาตรฐานไทยสำหรับการจัดมหกรรมในลักษณะเดียวกันต่อไป จุดนี้สะท้อนวิสัยทัศน์การนำโมเดลที่ประหยัดและเกิดผลจริงไปขยายผลในระดับประเทศ
เชื่อมโยงกับงานพืชสวนโลกที่กำลังจัดขึ้น
ข่าวยังระบุถึงงานมหกรรมพืชสวนโลกที่จังหวัดอุดรธานีซึ่งกำลังจะเริ่มขึ้นในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน โดยมีการถกเถียงและข้อกังวลจากเครือข่ายภาคประชาชนเกี่ยวกับการรองรับนักท่องเที่ยว การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจำหน่ายสินค้า รวมถึงการดูแลสถานที่และพืชพรรณหลังการจัดงาน ซึ่งเป็นประเด็นที่น่าติดตามเพื่อเป็นบทเรียนสำหรับการเตรียมงานที่นครราชสีมา
- ประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม: การทำ EIA และแนวทางลดการปล่อยคาร์บอน
- ประเด็นด้านเศรษฐกิจ: ผลักดันเกษตรมูลค่าสูงและสร้างแหล่งท่องเที่ยวใหม่
- ประเด็นด้านงบประมาณ: เน้นโมเดลการจัดงานที่ใช้งบน้อยแต่เกิดผลยั่งยืน
การประกาศใช้โคราชเป็น Sandbox ด้านเกษตรมูลค่าสูงและการเตรียมจัดงานพืชสวนโลก พ.ศ.2572 จึงไม่ใช่เพียงข่าวสำหรับการจัดงานครั้งเดียว แต่เป็นนโยบายที่อาจมีผลกระทบต่อโครงสร้างการผลิตและการท่องเที่ยวของจังหวัด หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถเชื่อมโยงความร่วมมือทั้งภาครัฐ สถาบันการศึกษา และชุมชนได้อย่างเป็นระบบ ประเด็นที่ต้องติดตามต่อไปคือรายละเอียดแผนปฏิบัติการ การประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และมาตรการรับประกันผลประโยชน์ที่จะตกสู่ประชาชนในพื้นที่
ฝ่ายบริหารท้องถิ่นและภาคประชาชนในนครราชสีมาต้องจับตาการขับเคลื่อนนโยบายนี้อย่างใกล้ชิด เพื่อให้การพัฒนาเกิดประโยชน์ต่อผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรและชุมชนอย่างแท้จริง
