Bestuur beraadt zich over consequenties voor huisvesting
Het college van B en W in Den Helder waarschuwt dat de lopende ruilafspraak met Texel over opvang van asielzoekers vanaf 2028 mogelijk niet kan worden voortgezet. De afspraak houdt in dat Den Helder op dit moment extra asielzoekers opvangt die volgens landelijke spreidingsafspraken op Texel zouden moeten verblijven, terwijl Texel in ruil daarvoor ruimte biedt aan Oekraïense ontheemden voor Den Helder.
De overeenkomst tussen de gemeenten loopt formeel tot 1 januari 2027. Volgens een woordvoerder van het college zijn de gesprekken over een eventuele verlenging "in de afrondende fase", maar is nog niet besloten voor welke termijn nieuwe afspraken zouden gaan gelden.
"De afspraak met Den Helder loopt tot 1 januari 2027. De gesprekken over verlenging van deze afspraak zijn momenteel in de afrondende fase."
Landelijke kaders drukken op lokale uitvoering
De achtergrond van de onzekerheid is een verandering in landelijke kaders. In het Helderse coalitieakkoord staat dat het aantal asielopvangplaatsen teruggebracht wordt naar de aantallen uit de Spreidingswet, namelijk 234 plaatsen. Het huidige contract met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) is opgezegd, waarmee de gemeente vasthoudt aan dat landelijke uitgangspunt.
Het college benadrukt dat regionale ruilafspraken zoals die met Texel gerespecteerd worden, maar erkent tegelijk dat als Den Helder geen extra opvangcapaciteit meer heeft, er niets meer over te ruilen valt. In het coalitieakkoord valt dit beleidsvoornemen duidelijk terug te vinden.
Actuele aantallen en concrete effecten
Op dit moment vangt Den Helder 678 asielzoekers op. Daarvan zouden 82 volgens de spreidingsregels op Texel moeten worden gehuisvest. In ruil daarvoor huisvest Texel voor Den Helder 50 extra ontheemden uit Oekraïne in onder meer Starkenburgh en het nieuwbouwcomplex De Rietdijk.
| Onderwerp | Aantal |
|---|---|
| Huidige asielzoekers in Den Helder | 678 |
| Asielzoekers die volgens spreiding op Texel horen | 82 |
| Oekraïense ontheemden gehuisvest op Texel voor Den Helder | 50 |
| Doel volgens Spreidingswet | 234 |
Gemeentelijke opgaven en regionale samenwerking
De mogelijke versmalling van opvangcapaciteit zet bestuurlijke keuzes op scherp. Den Helder moet beslissen of zij de opvang verder wil terugbrengen naar het niveau dat de Spreidingswet voorschrijft. Dat heeft gevolgen voor de beschikbaarheid van huisvesting, voor contracten met het COA en voor de continuïteit van ruilafspraken met buurgemeenten zoals Texel.
Voor Texel is de ontwikkelde ruilconstructie van belang omdat het eiland zelf beperkte ruimte heeft voor grote aantallen asielzoekers, maar wel mogelijkheden bood voor huisvesting van Oekraïense vluchtelingen. Als de ruil niet wordt voortgezet, moet zowel Texel als Den Helder alternatieve oplossingen vinden, wat zowel logistieke als sociale gevolgen kan hebben.
- Voor Den Helder betekent de herbezinning op opvang aantallen en locaties met name praktische aanpassingen in woonbeleid en contractbeheer.
- Voor Texel dreigt dat binnenkort meer asielzoekers op het eiland worden toegewezen, tenzij andere regionale afspraken worden gemaakt.
- Regionale samenwerking en afstemming met de provincie en het Rijk blijven cruciaal om scherpe knelpunten te voorkomen.
Volgende stappen en afwegingen
Het college van Den Helder heeft aangekondigd de lopende gesprekken over verlenging van de ruilafspraak af te ronden. Daarbij speelt de combinatie van landelijke beleidslijnen, lokale capaciteit en sociale gevolgen een rol. Of de ruilafspraak daadwerkelijk stopt of aangepast wordt, is afhankelijk van die uitkomst.
Voor inwoners en lokale partijen blijft onzekerheid bestaan tot er concrete besluiten zijn genomen over opvangaantallen en over de toekomst van de samenwerking met Texel. De komende maanden zullen duidelijk maken hoe de verdeling van opvang en de onderlinge ruil van woonruimte voor ontheemden verder gestalte krijgt.