Kanada Başbakanı Mark Carney, Türkiye'nin üçüncü nükleer güç santrali projesine ilişkin kararın 2026 yılı sonuna kadar alınabileceğini açıkladı. Carney'nin İstanbul ziyaretinde yaptığı değerlendirme, Ankara ile Ottawa arasındaki enerji işbirliğinin derinleşme çabalarının hız kazandığını gösterdi.
Rekabet eden aktörler ve Ankara'nın seçenekleri
Carney, Kanadalı mühendislik firması AtkinsRéalis'in projede güçlü bir aday olduğunu belirtirken, süreçte Güney Kore, Rusya, Çin ve Japonya gibi ülkelerin de yarıştığını vurguladı. Türkiye'nin üçüncü santral tercihi yalnızca teknoloji seçimini değil, finansman modelini, yerli sanayi katılımını ve düzenleyici onay süreçlerini de belirleyecek.
| Ülke / Firma | Haberde belirtilen durum |
|---|---|
| Kanada — AtkinsRéalis | Güçlü aday olarak gösterildi |
| Güney Kore | Yarışta |
| Rusya | Yarışta; Akkuyu örneğiyle nükleer işbirliği geçmişi var |
| Çin | Yarışta |
| Japonya | Yarışta |
Programın yeri: Trakya planı
Türkiye'nin nükleer enerji programında üç büyük santral hedefleniyor. Mersin'de yer alan Akkuyu Nükleer Güç Santrali Rusya'nın Rosatom şirketi tarafından inşa ediliyor. İkinci santralin Sinop'ta, üçüncüsünün ise Trakya'da kurulması planlanıyor. Ancak Trakya projesinin teknoloji sağlayıcısı, finansman yapısı ve inşa takvimi hâlen kesinleşmiş değil.
Kararın anlamı ve sınırlamaları
Carney'nin «yıl sonuna kadar karar verilebilir» değerlendirmesi, Türkiye tarafından ilan edilmiş bağlayıcı bir ihale takvimi anlamına gelmiyor. Uzmanlar, böyle bir kararın bile tek başına inşaata başlama anlamına gelmeyeceğine dikkat çekiyor; gerekli adımlar arasında teknik fizibilite çalışmaları, finansman anlaşmaları, düzenleyici izinler ve ticari sözleşmeler bulunuyor.
- Teknik değerlendirme: Reaktör tipi, güvenlik standartları ve yerel sanayi katkısı belirlenecek.
- Finansman: Projenin maliyeti ve finansman modeli yatırım kararını etkileyen temel unsur olacak.
- Düzenleyici süreç: Ulusal nükleer düzenleyici onayları ve uluslararası denetimler tamamlanmalı.
Özellikle üçüncü santral için aday ülkelerin sunduğu tekliflerin sadece reaktör teknolojisiyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda maliyet, kredi mekanizmaları, garanti düzenlemeleri ve Türkiye'deki yerli sanayinin projeye katılım şartları bakımından değerlendirileceği belirtiliyor.
Diplomasi ve enerji güvenliği boyutu
Carney'nin açıklaması, Kanada ile Türkiye arasındaki ilişkilerin stratejik düzeye yükseltilmesinin hemen ardından geldi. İki ülke enerji alanında işbirliğini genişletme niyetinde; bu kapsamda nükleer teknoloji, sıvılaştırılmış doğal gaz ve kritik mineraller gibi alanlar öne çıkıyor. Türkiye'nin üçüncü nükleer santral tercihi, aynı zamanda bölgesel enerji güvenliği ve dış politika dinamikleri üzerinde de etkili olacak.
Sonuç olarak, Ottawa'dan gelen zamanlamaya ilişkin açıklama süreci hızlandırma potansiyeli taşısa da, kararın uygulamaya dönüşmesi için teknik, mali ve hukuki birçok adımın daha tamamlanması gerekiyor. Türkiye'nin önümüzdeki aylarda yapacağı açıklamalar, hangi teknoloji ve finansman modelinin tercih edildiğini netleştirecek ve projenin gerçek takvimini belirleyecek.
