กระทรวงคมนาคมประกาศเดินหน้าโครงการศึกษาอากาศยานขึ้นลงบนผิวน้ำหรือ Seaplane ภายใต้กรอบแนวคิดที่เรียกว่า "สตูลโมเดล" เพื่อพัฒนาการเชื่อมโยงการเดินทางสู่เกาะหลีเป๊ะ จังหวัดสตูล และจุดท่องเที่ยวต่างๆ ตลอดแนวชายฝั่งทะเลอันดามัน โดยมีเป้าหมายในการลดข้อจำกัดด้านการเข้าถึงพื้นที่เกาะ เพิ่มทางเลือกให้ผู้เดินทาง และส่งเสริมการท่องเที่ยวมูลค่าสูงควบคู่กับการกระจายรายได้สู่ชุมชนท้องถิ่น
แนวคิดและเป้าประสงค์ของโครงการ
โครงการดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางที่กระทรวงคมนาคมนำเสนอ เพื่อใช้ท่าอากาศยานเป็นเครื่องมือผลักดันการพัฒนาเชิงพื้นที่ตามนโยบาย Airport for Regional Development โดยมุ่งหวังให้โครงสร้างพื้นฐานการบินน้ำทำหน้าที่เป็นจุดเชื่อมต่อที่ช่วยให้การเดินทางไปยังเกาะห่างไกลเกิดขึ้นได้สะดวกยิ่งขึ้น และช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจในระดับภูมิภาค ลดความเหลื่อมล้ำ และขยายผลประโยชน์สู่ประชาชนในพื้นที่
การมีส่วนร่วมของชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ในการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ กระทรวงคมนาคมได้จัดส่งคณะทำงานลงพื้นที่เกาะหลีเป๊ะ เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้เสียหลายฝ่าย ทั้งหน่วยงานภาครัฐท้องถิ่น ภาคเอกชน ผู้ประกอบการท่องเที่ยว และประชาชนในชุมชน ท่ามกลางความพยายามที่จะวางแผนการพัฒนาที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่จริง
- หน่วยงานที่เข้าร่วมการลงพื้นที่ ได้แก่ กรมท่าอากาศยาน กรมการบินพลเรือน บริษัทวิทยุการบินแห่งประเทศไทย จังหวัดสตูล และหน่วยงานท้องถิ่น
- การรับฟังจัดขึ้นในช่วงวันที่ 19–20 ตุลาคม 2569 เพื่อรวบรวมข้อมูลและข้อเสนอแนะเชิงลึก
- เป้าหมายสำคัญคือการจัดเตรียมโครงสร้างพื้นฐานให้รองรับการให้บริการของผู้ประกอบการภาคเอกชนในอนาคต
ความคาดหวังต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและชุมชน
ฝ่ายผลักดันโครงการมองว่า การมี Seaplane จะช่วยเปิดตลาดนักท่องเที่ยวกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง (High-value Tourism) ซึ่งจะนำมาซึ่งรายได้ในระดับสูงและยั่งยืน หากการดำเนินงานถูกออกแบบให้เชื่อมโยงกับการพัฒนาชุมชนและการกระจายรายได้ไปยังผู้ประกอบการท้องถิ่น เช่น ผู้ประกอบการเรือถ่ายท่องเที่ยว ร้านอาหาร และบริการที่พัก ซึ่งจะทำให้ชุมชนมีส่วนได้ส่วนเสียกับการพัฒนามากขึ้น
ข้อพิจารณาด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัย
แม้โครงการจะมีศักยภาพด้านเศรษฐกิจ แต่การนำ Seaplane มาใช้ในพื้นที่เกาะต้องพิจารณาหลายด้าน ได้แก่ ผลกระทบต่อระบบนิเวศทางทะเล เขตปะการัง คุณภาพน้ำ รวมทั้งมาตรฐานความปลอดภัยทั้งด้านการขึ้นลงและการบริการผู้โดยสาร หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะต้องศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมอย่างรอบด้านและวางมาตรการป้องกันความเสี่ยงก่อนดำเนินการ
แผนการดำเนินงานและกรอบเวลา
ขณะนี้ยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาความเหมาะสมและรับฟังความคิดเห็นเพื่อนำข้อมูลเชิงลึกมาประกอบการวางแผน ระบบการทำงานต่อไปจะรวมถึงการออกแบบโครงสร้างพื้นฐาน จุดขึ้นลงบนผิวน้ำ แนวทางการอนุญาตและการกำกับดูแล รวมทั้งการเตรียมความพร้อมของผู้ประกอบการทั้งภาครัฐและเอกชนก่อนเปิดให้บริการจริง
| ประเด็น | ข้อมูล |
|---|---|
| ชื่อแนวคิด | สตูลโมเดล |
| ประเภทยานพาหนะ | อากาศยานขึ้นลงบนผิวน้ำ (Seaplane) |
| พื้นที่นำร่อง | เกาะหลีเป๊ะ และแนวชายฝั่งอันดามัน |
| หน่วยงานหลัก | กระทรวงคมนาคม กรมท่าอากาศยาน กรมการบินพลเรือน และหน่วยงานท้องถิ่น |
| ช่วงรับฟังความเห็น | 19–20 ตุลาคม 2569 |
สำหรับชาวบ้านและผู้ที่เกี่ยวข้องในสตูล ประเด็นสำคัญยังคงเป็นการดูแลผลประโยชน์ของชุมชน การคุ้มครองสิ่งแวดล้อม และการกำหนดกฎกติกาที่ชัดเจนเพื่อไม่ให้การพัฒนาเสี่ยงต่อการทำลายทรัพยากรท้องถิ่น การศึกษาครั้งนี้จึงต้องเดินควบคู่กับการสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อให้การเปลี่ยนแปลงนำมาซึ่งโอกาสและความยั่งยืนในระยะยาว
การขับเคลื่อน “สตูลโมเดล” ยังถือเป็นสัญญาณว่าแนวคิดการใช้ท่าอากาศยานในรูปแบบใหม่ๆ กำลังก้าวเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาพื้นที่ชายฝั่ง หากการศึกษาพบว่ามีความเหมาะสมและสามารถจัดการผลกระทบต่างๆ ได้อย่างรัดกุม โครงการนี้อาจเป็นต้นแบบสำหรับการเชื่อมต่อเกาะอื่นๆ ในอนาคต แต่ทุกก้าวต้องฟังเสียงชุมชนและคำนึงถึงความยั่งยืนเป็นหลัก
