สั่งตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีราคาไม่ตรงกัน
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยสั่งให้ตรวจสอบการดำเนินงานของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคในพื้นที่เชียงใหม่ หลังพบข้อสังเกตเกี่ยวกับแบบสำรวจความพร้อมติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ภายใต้โครงการ “โซลาร์ประชาชน” ซึ่งมีการระบุวงเงิน 110,000 บาท แตกต่างจากราคามาตรฐานที่หน่วยงานกำหนดไว้ที่ 140,000 บาท ประเด็นดังกล่าวถูกหยิบยกขึ้นมาในเวทีสาธารณะ พร้อมเอกสารที่เกี่ยวข้อง และทำให้เกิดคำถามถึงที่มาของตัวเลข รวมถึงความชัดเจนของกระบวนการคัดเลือกผู้ประกอบการ
นายพลพีร์ สุวรรณฉวี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย กล่าวถึงเรื่องนี้ที่โรงพยาบาลหนองคาย จังหวัดหนองคาย โดยระบุว่า ได้รับรายงานผ่านการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเขต 1 ซึ่งรับผิดชอบจังหวัดเชียงใหม่ เบื้องต้นอาจเป็นการสำรวจจากผู้ประกอบการเพื่อประเมินความพร้อมในการติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ แต่ยังไม่ทราบชัดเจนว่าตัวเลข 110,000 บาทในแบบสอบถามมีที่มาอย่างไร
“ราคาติดตั้งอยู่ที่ 140,000 บาท และยืนยันว่าประชาชนสามารถเลือกผู้ประกอบการในการติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์เองได้”
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยระบุว่า เมื่อเห็นตัวเลขดังกล่าวก็รู้สึกตกใจ และตั้งข้อสังเกตว่าเงินส่วนต่างอาจเกี่ยวข้องกับเงินประกันหรือการหักค่าใช้จ่ายบางรายการล่วงหน้า แต่ย้ำว่าเป็นเพียงข้อสันนิษฐานที่ยังไม่มีข้อยุติ จึงจำเป็นต้องตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงเพื่อแยกให้ชัดว่าแบบสำรวจดังกล่าวจัดทำขึ้นด้วยวัตถุประสงค์ใด ใครเป็นผู้กำหนดตัวเลข และมีการนำไปใช้ในขั้นตอนใดของโครงการ
เชียงใหม่เป็นพื้นที่เดียวที่ถูกรายงาน
นายพลพีร์กล่าวว่า กรณีที่เกิดขึ้นเป็นข้อมูลจากพื้นที่เชียงใหม่ ขณะที่ส่วนกลางยังไม่ได้รับทราบเรื่องดังกล่าวผ่านช่องทางราชการ และเพิ่งรับรู้จากการนำเสนอของสื่อมวลชน ความเคลื่อนไหวนี้ทำให้การตรวจสอบของหน่วยงานในพื้นที่มีความสำคัญต่อการสร้างความกระจ่างแก่ประชาชน โดยเฉพาะผู้ที่สนใจเข้าร่วมโครงการและต้องตัดสินใจเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการติดตั้ง
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยมีกำหนดประชุมหัวหน้าส่วนการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคทั้งหมดที่จังหวัดอุดรธานีในช่วงบ่ายของวันเดียวกัน เพื่อย้ำแนวทางดำเนินงานและติดตามข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง การประชุมดังกล่าวเกิดขึ้นในจังหวะที่ข้อสงสัยเรื่องราคาและการมีส่วนร่วมของผู้ประกอบการกำลังได้รับความสนใจ จึงเป็นขั้นตอนสำคัญในการกำหนดคำอธิบายที่เป็นทางการต่อสาธารณะ
ย้ำสิทธิประชาชนเลือกผู้ติดตั้ง
สาระสำคัญที่ฝ่ายกระทรวงมหาดไทยยืนยันคือ ราคามาตรฐานของการติดตั้งอยู่ที่ 140,000 บาท และผู้เข้าร่วมโครงการสามารถเลือกผู้ประกอบการได้ด้วยตนเอง การไฟฟ้าไม่ได้เป็นผู้คัดเลือกบริษัทให้ประชาชน ข้อชี้แจงนี้มีความหมายต่อผู้บริโภคโดยตรง เพราะการเลือกผู้ติดตั้งควรตั้งอยู่บนข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ทั้งรายละเอียดงาน ราคา เงื่อนไขการชำระเงิน และความรับผิดชอบหลังติดตั้ง
อย่างไรก็ตาม จากข้อมูลที่เปิดเผย ยังไม่มีข้อสรุปว่าแบบสำรวจราคา 110,000 บาทเป็นเอกสารในขั้นตอนใด หรือมีผลผูกพันกับการเข้าร่วมโครงการหรือไม่ ประเด็นเหล่านี้จึงต้องรอผลการตรวจสอบอย่างเป็นทางการ เช่นเดียวกับคำอธิบายเรื่องเงินประกันจำนวน 50,000 บาท ซึ่งถูกตั้งคำถามว่ามีจำนวนสูงเกินไปหรือไม่ และเกี่ยวข้องกับโครงสร้างโครงการในส่วนใด
โครงการมีระยะเวลา 1 ปี
นายพลพีร์ระบุว่า โครงการมีระยะเวลาดำเนินการ 1 ปี และมีประชาชนลงทะเบียนแล้วมากกว่า 70,000 คน จึงยังมีผู้สนใจอีกเป็นจำนวนมาก การสื่อสารข้อมูลให้ตรงกันระหว่างส่วนกลาง หน่วยงานพื้นที่ ผู้ประกอบการ และประชาชนจึงเป็นเรื่องจำเป็น โดยเฉพาะในโครงการที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนของครัวเรือนและการติดตั้งอุปกรณ์ด้านพลังงาน
แนวคิดของโครงการตามคำชี้แจงคือ เปิดโอกาสให้ผู้มีกำลังจำกัดเริ่มติดตั้งในจำนวนที่เหมาะสมก่อน ไม่จำเป็นต้องขยายครั้งเดียวเป็นจำนวนมาก หากติดตั้งครบตามจำนวนหนึ่งแล้วต้องการเพิ่มภายหลัง ก็สามารถดำเนินการเป็นระยะได้ ทั้งนี้ รายละเอียดเงื่อนไขและวิธีปฏิบัติที่ประชาชนจะต้องใช้จริงยังควรได้รับการประกาศอย่างชัดเจนจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ
ข้อสงสัยเรื่องบริษัทต้องรอผลสอบ
นอกจากเรื่องราคา ยังมีการตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับบริษัทผู้รับติดตั้งที่ขึ้นทะเบียนเข้าร่วมโครงการ โดยมีการกล่าวอ้างว่าชื่อกรรมการบริหารของหลายบริษัทอาจมีความเชื่อมโยงกัน นายพลพีร์ชี้แจงว่า ในขั้นตอนที่บริษัทเข้ามาขึ้นทะเบียน หน่วยงานไม่ได้ตรวจสอบรายละเอียดผู้ถือหุ้นหรือกรรมการในลักษณะดังกล่าว ข้อมูลนี้สะท้อนว่าประเด็นเกี่ยวกับคุณสมบัติและความสัมพันธ์ของผู้ประกอบการยังต้องอาศัยการตรวจสอบข้อเท็จจริง ไม่ควรสรุปว่าเป็นการกระทำผิดก่อนมีหลักฐานและผลสอบ
สำหรับประชาชนในเชียงใหม่ สิ่งที่ควรติดตามหลังจากนี้คือผลการตั้งคณะกรรมการตรวจสอบ คำอธิบายที่มาของตัวเลข 110,000 บาท และหลักเกณฑ์การใช้เงินประกัน รวมถึงรายชื่อหรือคุณสมบัติของผู้ประกอบการที่เข้าร่วมโครงการ โดยประเด็นสำคัญมีดังนี้
- ราคามาตรฐานที่รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยยืนยันคือ 140,000 บาท
- ประชาชนมีสิทธิเลือกผู้ประกอบการติดตั้งด้วยตนเอง
- กรณีแบบสำรวจ 110,000 บาทอยู่ระหว่างการตรวจสอบข้อเท็จจริง
- โครงการกำหนดระยะเวลา 1 ปี และมีผู้ลงทะเบียนแล้วมากกว่า 70,000 คน
การตรวจสอบครั้งนี้จึงไม่ได้จำกัดอยู่ที่ตัวเลขสองจำนวนเท่านั้น แต่เกี่ยวข้องกับความไว้วางใจต่อหน่วยงานรัฐและระบบกำกับโครงการในพื้นที่ หากผลสอบสามารถอธิบายที่มา ขั้นตอน และผู้รับผิดชอบได้ครบถ้วน ก็จะช่วยให้ประชาชนตัดสินใจบนข้อมูลเดียวกัน ขณะเดียวกัน หากพบความคลาดเคลื่อนหรือช่องว่างในการดำเนินงาน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเร่งแก้ไขและสื่อสารต่อสาธารณะอย่างตรงไปตรงมา เพื่อไม่ให้โครงการพลังงานที่ตั้งใจเปิดทางให้ประชาชนเข้าถึง ต้องเผชิญข้อสงสัยเรื่องราคาและผลประโยชน์จนกระทบความเชื่อมั่นในระยะยาว