กรมสอบสวนคดีพิเศษ เดินหน้าประสานกรมควบคุมมลพิษ เตรียมความพร้อมรับดำเนินคดีพิเศษกรณีเครือข่ายลักลอบนำวัตถุอันตรายซึ่งเป็นของต้องห้ามเข้ามาในราชอาณาจักร โดยมีพื้นที่เกี่ยวข้องรวม 5 จังหวัด ได้แก่ ระยอง ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสระแก้ว การหารือครั้งนี้มุ่งจัดระบบข้อมูลและแนวทางทำงานร่วมกันก่อนเสนอเรื่องเข้าสู่กระบวนการพิจารณารับเป็นคดีพิเศษ
เตรียมข้อมูลจากสำนวนสืบสวน
การประชุมจัดขึ้นเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2569 ที่ห้องประชุมกองตรวจมลพิษ กรมควบคุมมลพิษ โดยมีคณะจากกองคดีทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กรมสอบสวนคดีพิเศษ เข้าหารือกับผู้บริหารและเจ้าหน้าที่กองตรวจมลพิษ ประเด็นสำคัญคือการจัดเตรียมเอกสารประกอบการร้องทุกข์กล่าวโทษ เพื่อเสนอให้กรมสอบสวนคดีพิเศษพิจารณารับคดีจากสำนวนสืบสวนที่ 27/2569
ข้อมูลที่นำมาหารือแบ่งแนวทางคดีออกเป็น 2 ส่วนตามพื้นที่เกิดเหตุ ส่วนแรกเกี่ยวข้องกับการลักลอบนำเข้าวัตถุอันตรายระหว่างปี พ.ศ. 2567-2569 และการนำไปก่อเหตุในจังหวัดระยองกับชลบุรี ส่วนที่สองครอบคลุมฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี และสระแก้ว การแยกประเด็นตามกลุ่มจังหวัดสะท้อนถึงการเตรียมรวบรวมข้อเท็จจริงให้สอดคล้องกับพื้นที่และพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
| กลุ่มคดีที่เตรียมเสนอ | พื้นที่เกี่ยวข้อง | ช่วงเวลา |
|---|---|---|
| คดีส่วนที่หนึ่ง | ระยอง ชลบุรี | พ.ศ. 2567-2569 |
| คดีส่วนที่สอง | ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี สระแก้ว | พ.ศ. 2567-2569 |
ฉะเชิงเทราอยู่ในกลุ่มพื้นที่เฝ้าระวัง
สำหรับจังหวัดฉะเชิงเทรา การถูกระบุอยู่ในกลุ่มพื้นที่ของคดีส่วนที่สองทำให้การตรวจสอบจะต้องพิจารณาทั้งเส้นทางการนำเข้า สถานที่เก็บหรือใช้วัตถุอันตราย และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในพื้นที่ ทั้งนี้ แหล่งข่าวไม่ได้เปิดเผยชื่อสถานประกอบการ จุดเกิดเหตุ ชนิดของวัตถุอันตราย หรือจำนวนวัตถุที่เกี่ยวข้อง จึงยังไม่สามารถสรุปได้ว่ามีสถานที่ใดหรือบุคคลใดเป็นผู้กระทำผิด
สาระสำคัญของการดำเนินงานในระยะนี้จึงยังอยู่ที่การประสานข้อมูลและเตรียมเอกสารเพื่อเสนอขอรับเป็นคดีพิเศษ ไม่ใช่การประกาศผลการจับกุมหรือการชี้ขาดความผิดของผู้ใด การดำเนินการดังกล่าวต้องอาศัยการตรวจสอบข้อเท็จจริงตามขั้นตอน และพยานหลักฐานที่สามารถนำไปใช้ในกระบวนการยุติธรรมได้
วางแผนลงพื้นที่และเก็บหลักฐานร่วมกัน
หากคดีได้รับการรับเป็นคดีพิเศษ หน่วยงานทั้งสองมีแนวทางทำงานร่วมกันหลายด้าน โดยหนึ่งในภารกิจหลักคือการลงพื้นที่ตรวจสอบสถานประกอบการประเภทโรงงานหรือสถานที่ที่อาจก่อมลพิษ การทำงานร่วมกันจะช่วยให้ฝ่ายสอบสวนและฝ่ายวิชาการด้านมลพิษใช้ข้อมูลจากพื้นที่ชุดเดียวกัน ลดช่องว่างระหว่างการตรวจสอบข้อเท็จจริงกับการประเมินผลกระทบ
แนวทางที่หารือยังครอบคลุมการเก็บพยานหลักฐานในจุดเกิดเหตุ ตั้งแต่การเก็บตัวอย่าง การตรวจวิเคราะห์ การบันทึกภาพนิ่งและภาพเคลื่อนไหว ไปจนถึงการคำนวณปริมาณวัตถุอันตราย รายละเอียดเหล่านี้มีความสำคัญต่อการพิสูจน์ว่า วัตถุที่พบมีลักษณะอย่างไร ถูกนำเข้าหรือถูกนำไปใช้ในพื้นที่ใด และอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระดับใด
- เตรียมเอกสารจากสำนวนสืบสวนเพื่อเสนอรับเป็นคดีพิเศษ
- ตรวจสอบโรงงานหรือสถานที่ที่อาจเกี่ยวข้องกับมลพิษ
- เก็บตัวอย่างและหลักฐาน พร้อมประเมินปริมาณวัตถุและความเสียหาย
- พิจารณาการเรียกค่าใช้จ่ายในการบำบัดกำจัดและการติดตามทรัพย์สิน
ประเมินความเสียหายและค่าใช้จ่ายของรัฐ
อีกประเด็นที่มีความสำคัญต่อประชาชนคือการประเมินค่าความเสียหายทางสิ่งแวดล้อม รวมถึงค่าใช้จ่ายที่รัฐอาจต้องใช้ในการบำบัดหรือกำจัดวัตถุอันตราย หากการตรวจสอบพบว่ามีภาระดังกล่าว การจัดทำข้อมูลอย่างเป็นระบบจะช่วยให้หน่วยงานสามารถคำนวณความเสียหายและค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีได้ชัดเจนขึ้น โดยรายละเอียดตัวเลขยังไม่ได้เปิดเผยจากการประชุมครั้งนี้
การจัดการวัตถุอันตรายมีผลต่อความปลอดภัยของชุมชนโดยตรง เพราะการเก็บรักษา ขนส่ง หรือกำจัดโดยไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์อาจสร้างความเสี่ยงต่อคนงาน ชาวบ้าน แหล่งน้ำ ดิน และพื้นที่โดยรอบ อย่างไรก็ตาม ในกรณีนี้ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าพื้นที่ใดในจังหวัดฉะเชิงเทราได้รับผลกระทบแล้ว การสื่อสารต่อสาธารณะจึงจำเป็นต้องยึดข้อเท็จจริงจากผลตรวจและการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่เป็นหลัก
เชื่อมภารกิจแก้ปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์
นอกจากการเตรียมคดีแล้ว ที่ประชุมยังหารือการทำงานตามคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรีที่ 401/2569 ลงวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2569 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแต่งตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ ประเด็นนี้ทำให้การจัดการวัตถุอันตรายและปัญหาของเสียต้องพิจารณาเชื่อมโยงทั้งด้านการบังคับใช้กฎหมาย การตรวจสอบแหล่งกำเนิด และการป้องกันไม่ให้วัสดุที่ไม่เหมาะสมเข้าสู่ชุมชนหรือสิ่งแวดล้อม
สำหรับประชาชนในฉะเชิงเทราและจังหวัดใกล้เคียง ผลของความร่วมมือครั้งนี้จะอยู่ที่การตรวจสอบที่มีแบบแผนมากขึ้น หากมีการลงพื้นที่ หน่วยงานจะต้องอาศัยข้อมูลจากสถานที่จริง ผลวิเคราะห์ตัวอย่าง และเอกสารที่เกี่ยวข้องประกอบกัน การดำเนินคดีจึงอาจต้องใช้เวลาเพื่อให้ข้อเท็จจริงรอบด้านและเปิดทางให้ผู้เกี่ยวข้องเข้าสู่กระบวนการตามกฎหมายอย่างเป็นธรรม
ขณะนี้สาระที่ยืนยันได้คือ กรมสอบสวนคดีพิเศษและกรมควบคุมมลพิษอยู่ระหว่างเตรียมความพร้อมเพื่อเสนอคดีเกี่ยวกับการลักลอบนำเข้าวัตถุอันตรายต้องห้าม แบ่งพื้นที่ดำเนินการเป็น 2 กลุ่ม ครอบคลุม 5 จังหวัด รวมถึงฉะเชิงเทรา ส่วนขั้นตอนต่อไปจะขึ้นอยู่กับการจัดทำเอกสาร การพิจารณารับคดี และผลการตรวจสอบพยานหลักฐานในแต่ละพื้นที่
