ชาวแม่ฮ่องสอนจัดขบวนแห่จองพาราเนืองแน่นในงานปอยเหลินสิบเอ็ด ท่ามกลางนักท่องเที่ยวและสายฝน

เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2569 บริเวณหอนาฬิกา ถนนสัมพันธ์เจริญเมือง ตำบลจองคำ อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน ชาวบ้านในพื้นที่พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการและหน่วยงานท้องถิ่น ร่วมขบวนแห่ "จองพารา" ภายในงานประเพณีปอยเหลินสิบเอ็ดที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี

บรรยากาศงานและการมีส่วนร่วมของชุมชน

ขบวนเริ่มจากหน้าศาลากลางจังหวัด เคลื่อนผ่านถนนขุนลุมประพาส โดยเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอนเป็นแกนหลักในการประสานงาน ร่วมกับชุมชนภายในเขตเทศบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง งานครั้งนี้มีทั้งชาวจังหวัดและนักท่องเที่ยวเข้ามาชมความงดงามของขบวนอย่างเนืองแน่น แม้สภาพอากาศจะเป็นฝนที่ตกตลอดช่วงเย็น แต่ก็ไม่ลดทอนความสนใจจากผู้ชม

ความหมายของ "จองพารา" และวิธีจัดเตรียม

ประเพณีแห่จองพาราเป็นส่วนหนึ่งของเทศกาลออกพรรษาของชาวไตหรือไทยใหญ่ คำว่า "จองพารา" ในภาษาไทยใหญ่หมายถึง "ปราสาทพระ" พิธีนี้เป็นการสร้างปราสาทจำลองเพื่อจำลองการรับเสด็จพระพุทธองค์ที่เสด็จลงมาจากชั้นสวรรค์

การจัดทำปราสาทจำลองใช้วัสดุท้องถิ่น เช่น โครงไม้ไผ่ ประดับด้วยกระดาษสา กระดาษสี ตกแต่งด้วยหน่อกล้วย อ้อย และโคมไฟ ซึ่งสร้างสรรค์โดยชุมชน ทั้งในบริบทของบ้านและวัด เมื่อเสร็จแล้วจะนำออกตั้งไว้นอกชายคา หรือนอกรั้วบ้าน รวมทั้งบริเวณลานวัด เพื่อเป็นที่ประกอบพิธีกรรมทางพุทธศาสนา

ตลาดนัดและการเตรียมของสำหรับงานบุญ

ก่อนวันแห่จะมีการจัดตลาดนัดออกพรรษาในชุมชน ซึ่งมีการจำหน่ายของที่ใช้สำหรับทำบุญ อาทิ อาหาร ขนม ดอกไม้ และเครื่องไทยทาน เพื่อให้ประชาชนเตรียมของใช้สำหรับงานได้สะดวก การมีตลาดเช่นนี้ช่วยกระจายรายได้ให้กับผู้ค้าในท้องถิ่นและรักษาวิถีชีวิตชุมชน

• การมีส่วนร่วมของชุมชน: สมาชิกชุมชนร่วมกันออกแบบและสร้างจองพาราด้วยวัสดุท้องถิ่น
• การแสดงออกทางศรัทธา: งานสะท้อนความเชื่อมโยงระหว่างชุมชนกับประเพณีพุทธศาสนา
• ผลต่อการท่องเที่ยว: เป็นจุดดึงดูดนักท่องเที่ยวที่สนใจวัฒนธรรมท้องถิ่น

ความสำคัญต่อชุมชนชายขอบ

ประเพณีเช่นปอยเหลินสิบเอ็ดเป็นพลังเชื่อมโยงระหว่างคนในชุมชนกับรากทางวัฒนธรรม เป็นพื้นที่ที่ผู้สูงอายุถ่ายทอดความรู้และทักษะการประดิษฐ์แบบดั้งเดิมให้แก่คนรุ่นใหม่ การแสดงออกทางศรัทธานี้ยังส่งผลต่อความเข้มแข็งของชุมชนในด้านการจัดการพื้นที่สาธารณะและการเสริมสร้างอัตลักษณ์ท้องถิ่น

สิ่งที่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียควรพิจารณา

แม้งานประเพณีจะช่วยส่งเสริมรายได้และภาพลักษณ์เชิงวัฒนธรรม แต่การดึงนักท่องเที่ยวจำนวนมากอาจกดดันทรัพยากรท้องถิ่นและเปลี่ยนแปลงวิถีชุมชนได้ จึงจำเป็นต้องมีการบริหารจัดการที่คำนึงถึงสิทธิและการมีส่วนร่วมของคนในพื้นที่ เพื่อให้การอนุรักษ์วัฒนธรรมไม่กลายเป็นสินค้าทางการท่องเที่ยวที่ตัดเนื้อหาและคุณค่าทางจิตวิญญาณของชุมชนออกไป

งานปอยเหลินสิบเอ็ดของปีนี้สะท้อนถึงความตั้งใจของชุมชนแม่ฮ่องสอนในการรักษาประเพณีท้องถิ่นไว้ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลง ทั้งการมีส่วนร่วมของภาคราชการและชุมชนเป็นเครือข่ายสำคัญที่จะช่วยให้ประเพณียังคงอยู่ได้อย่างยั่งยืน