Σειρά παρεμβάσεων στην Κρήτη, που συνδυάζουν αστικές αναπλάσεις, βελτίωση υποδομών για πεζούς και ποδήλατα και επενδύσεις στην ηλιακή ενέργεια, προωθούνται σε διαφορετικά στάδια υλοποίησης και σχεδιάζουν να αλλάξουν την εικόνα και τη λειτουργία του νησιού.
Ανάπλαση στον κύριο άξονα του Μαλεβιζίου
Στο Μαλεβίζι, προωθείται η αναμόρφωση της οδού Ελευθερίου Βενιζέλου σε μήκος 1.560 μέτρων, διαδρομή που συνδέει το Ηράκλειο με το Γάζι. Στόχος των παρεμβάσεων είναι η αλλαγή της καθημερινής χρήσης του δρόμου, με μεγαλύτερη έμφαση στην πεζή και ποδηλατική μετακίνηση και στην προστασία του μικροκλίματος.
Στο σχέδιο περιλαμβάνονται:
- Φύτευση περίπου 430 φυτών για σκιασμό και δροσισμό.
- Ποδηλατόδρομος διπλής κατεύθυνσης μήκους 1,52 χιλιομέτρων.
- Αναβάθμιση πεζοδρομίων και φωτισμού, καθώς και παρεμβάσεις προσβασιμότητας.
- Έξυπνες εφαρμογές στον δημόσιο χώρο: κάδοι, αισθητήρες πληρότητας, ηλιακά καθιστικά και ψηφιακές διαβάσεις.
Η χρηματοδότηση της πρώτης φάσης υπολογίζεται σε περίπου 5,65 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Η νεότερη βεβαίωση του ΤΕΕ αποτυπώνει πρόοδο εργασιών που αντιστοιχεί σε εκταμίευση περίπου 482.000 ευρώ.
Τοπικές πρωτοβουλίες για φωτοβολταϊκά στο Ρέθυμνο και το Λασίθι
Στην ενδοχώρα του Ρεθύμνου, η Ενεργειακή Κοινότητα «Βρυσίνας» έχει προχωρήσει στη σχεδίαση φωτοβολταϊκού συστήματος στην τοποθεσία «Πόροι», με ονομαστική ισχύ περίπου 488 kW. Η καταχώριση της θέσης στον γεωπληροφοριακό χάρτη της αρμόδιας ρυθμιστικής αρχής αποτελεί διοικητικό βήμα προς την υλοποίηση του έργου, που στοχεύει στην τοπική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, στο Λασίθι καταγράφεται ενδιαφέρον για παραγωγή ηλιακής ενέργειας από εταιρική οντότητα με δραστηριότητες στον τουρισμό και τη φιλοξενία, γεγονός που δείχνει συνδυασμό ενεργειακών και επιχειρηματικών στρατηγικών στην περιοχή.
Σημασία και επιπτώσεις
Οι εν λόγω παρεμβάσεις αντανακλούν τρεις βασικές τάσεις:
- Αστική αναβάθμιση με έμφαση στην προσβασιμότητα και τη βιώσιμη κινητικότητα.
- Ενίσχυση τοπικής ενεργειακής αυτονομίας μέσω μικρών και μεσαίων φωτοβολταϊκών έργων.
- Συνέργειες μεταξύ δημόσιων υποδομών και ιδιωτικών/κοινοτικών επενδύσεων που μπορούν να στηρίξουν την τοπική οικονομία και τον τουρισμό.
Ειδικότερα, οι αναπλάσεις που προτείνουν περισσότερους χώρους για πεζούς και ποδήλατα μειώνουν την εξάρτηση από το ΙΧ και μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητα και την ασφάλεια των χρηστών. Ταυτόχρονα, τα φωτοβολταϊκά τοπικού χαρακτήρα συμβάλλουν στην ενεργειακή μετάβαση με μικρότερες γραμμές μεταφοράς και δυνατότητα τοπικής αξιοποίησης της παραγόμενης ενέργειας.
| Παρέμβαση | Κύρια στοιχεία |
|---|---|
| Μαλεβίζι – Ε. Βενιζέλου | 1.560 μ., 430 φυτά, 1,52 χλμ. ποδηλατόδρομος, δαπάνη φάσης €5,65 εκατ. |
| Ρέθυμνο – Βρυσίνας | Φωτοβολταϊκό ~488 kW, καταχώριση στη Ρυθμιστική Αρχή |
| Λασίθι | Σχέδια ηλιακής παραγωγής από εταιρεία τουριστικού τομέα |
Οι παρεμβάσεις βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια: από ώριμα έργα ανάπλασης με εκταμιεύσεις μέχρι διοικητικές ενέργειες για καταχώριση έργων ενέργειας. Η πρόκληση τώρα είναι ο συγχρονισμός σχεδιασμού, χρηματοδότησης και υλοποίησης, ώστε τα οφέλη να γίνουν εμφανή στην καθημερινότητα των κατοίκων και των επισκεπτών.
Συνολικά, τα έργα δείχνουν ότι στην Κρήτη η μετάβαση σε πιο βιώσιμα μοντέλα κινητικότητας και τοπικής ενεργειακής παραγωγής προχωρά με έναν μίγμα δημόσιων και κοινοτικών/ιδιωτικών πρωτοβουλιών, που μπορούν να λειτουργήσουν ως πρότυπο και για άλλες περιοχές της χώρας.
