Σημαντικό βήμα για τη διάσωση και την αποκατάσταση κτιρίων που συνδέονται με την ιστορική διαδρομή της Λέρου πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, με την αυτοψία στελεχών του υπουργείου Πολιτισμού σε οκτώ ιστορικά κτίρια και νεότερα μνημεία του νησιού. Τα κτίρια παρουσιάζουν φθορές και απαιτούν παρεμβάσεις, ενώ ο Δήμος Λέρου προετοιμάζει την επόμενη φάση, με στόχο την εξασφάλιση των αναγκαίων πόρων.
Τα κτίρια που εξετάστηκαν
Η αυτοψία κάλυψε σημεία με ιδιαίτερη παρουσία στον οικιστικό και δημόσιο ιστό της Λέρου. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τόσο κτίρια με δημοτική ή ιστορική χρήση όσο και κατασκευές που αποτελούν αναγνωρίσιμα στοιχεία της τοπικής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Συγκεκριμένα, οι εκπρόσωποι της αρμόδιας υπηρεσίας εξέτασαν:
- τον Πύργο Μπελλένη,
- το Δημαρχείο Λέρου,
- το κτίριο της παλαιάς αίθουσας του Δημοτικού Συμβουλίου,
- την Οικία Βενιζέλου,
- την Οικία Ολυμπίας Καράγιωργα,
- τον Μύλο της Αγίας Μαρίνας,
- το κτίριο κοντά στη Μητρόπολη,
- το κτίριο όπου στεγαζόταν το Ιταλικό Ράδιο.
Η καταγραφή της κατάστασης των κτιρίων επιτρέπει στις αρμόδιες υπηρεσίες να προσδιορίσουν τις ανάγκες κάθε περίπτωσης και να συνδέσουν τις τεχνικές μελέτες με τις απαιτήσεις των χρηματοδοτικών εργαλείων. Για τη Λέρο, η διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα συγκεκριμένα ακίνητα αποτελούν διακριτά σημεία αναφοράς για την ιστορική μνήμη και τη φυσιογνωμία του νησιού.
Τέσσερις μελέτες έχουν ολοκληρωθεί
Σύμφωνα με την ενημέρωση του δημάρχου Λέρου, Τιμόθεου Κωττάκη, ο Δήμος έχει ολοκληρώσει την πλήρη ωρίμανση των μελετών για τέσσερα από τα οκτώ κτίρια. Για τα υπόλοιπα τέσσερα, οι μελέτες βρίσκονται στο στάδιο της ολοκλήρωσης, με την καθοδήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας. Η πρόοδος αυτή διαμορφώνει διαφορετικό επίπεδο ετοιμότητας μέσα στο ίδιο πρόγραμμα, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί χρηματοδότηση για τις εργασίες.
| Στοιχείο σχεδιασμού | Κατάσταση |
|---|---|
| Κτίρια και μνημεία υπό εξέταση | 8 |
| Μελέτες πλήρως ώριμες | 4 |
| Μελέτες σε στάδιο ολοκλήρωσης | 4 |
Την προτεραιότητα της αποκατάστασης έχει θέσει ο Δήμος, ο οποίος θα επιδιώξει να εντάξει τα έργα στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030 ή σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα του ΕΣΠΑ. Η επιλογή της πηγής χρηματοδότησης θα αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο βήμα, καθώς η ωρίμανση των μελετών αποτελεί προϋπόθεση για τη διεκδίκηση πόρων, δεν ισοδυναμεί όμως με οριστική ένταξη έργου.
Συνεργασία Δήμου και υπουργείου
Στην επίσκεψη συμμετείχαν η προϊσταμένη της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου, Παρασκευή Μωραΐτου, και το στέλεχος της υπηρεσίας Χρυσαφίνα Γέροντα. Από την πλευρά του Δήμου, τις υποδέχθηκαν ο δήμαρχος, ο αντιδήμαρχος Ιστορικής και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Φράγκος Ντιπιέρο και ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών Χριστόδουλος Έλληνας.
Η αυτοψία και η τεχνική προετοιμασία μεταφέρουν πλέον το ζήτημα από τη διαπίστωση των φθορών στον σχεδιασμό συγκεκριμένων παρεμβάσεων. Για τους κατοίκους της Λέρου, η εξέλιξη συνδέεται με την προστασία κτιρίων που αποτελούν μέρος της κοινής μνήμης, αλλά και με τη δυνατότητα να παραμείνουν σε χρήση ή να αποκτήσουν ξανά λειτουργικό ρόλο, όταν ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες διαδικασίες και εξασφαλιστούν οι πόροι.
