Κρήτη: Αρνητική γνωμοδότηση για οκτώ αιολικούς σταθμούς στο Λασίθι

Ομόφωνη αρνητική γνωμοδότηση για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που αφορά την κατασκευή οκτώ αιολικών σταθμών στους Δήμους Ιεράπετρας και Σητείας έδωσε η Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης. Το προτεινόμενο έργο έχει συνολική ισχύ 136 MW και, σύμφωνα με την εισήγηση των αρμόδιων υπηρεσιών, συνδέεται με σημαντικές πιέσεις στη βιοποικιλότητα, στους προστατευόμενους οικοτόπους και στον ορεινό όγκο της Θρυπτής.

Στο επίκεντρο ο Γυπαετός

Κεντρικό στοιχείο της αρνητικής τοποθέτησης είναι ο κίνδυνος για τον Γυπαετό, καθώς και για άλλα μεγάλα αρπακτικά που χρησιμοποιούν την περιοχή. Οι αιολικοί σταθμοί «Αφέντης–Παπουράς» και «Κλήρος–Καψάς» προβλέπεται να χωροθετηθούν σε ζώνη που συνδέεται με την αναπαραγωγική επικράτεια και τις περιοχές αναζήτησης τροφής του είδους.

Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στις μελέτες κατέγραψαν 32 διελεύσεις Γυπαετών. Από αυτές, οι 28 πραγματοποιήθηκαν σε απόσταση έως 250 μέτρων από τις θέσεις όπου προβλέπεται να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες. Η αρμόδια υπηρεσία εκτιμά ότι δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς πως το έργο θα αποφύγει σημαντικές επιπτώσεις στον Γυπαετό. Οι επιφυλάξεις επεκτείνονται στο Όρνιο, στον Χρυσαετό και στον Σπιζαετό, δηλαδή σε είδη που επίσης ενδέχεται να επηρεαστούν από τις παρεμβάσεις και τη λειτουργία των εγκαταστάσεων.

«Δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η αποφυγή σημαντικών επιπτώσεων στον Γυπαετό».

Απώλεια οικοτόπου και νέες υποδομές

Η προτεινόμενη ανάπτυξη περιλαμβάνει κατάληψη περίπου 13,66 εκταρίων του προστατευόμενου οικοτόπου 5430, ο οποίος αφορά ενδημικά φρύγανα από Euphorbio-Verbascion. Σύμφωνα με την υπηρεσιακή εισήγηση, μετά την υλοποίηση του έργου η έκταση που θα απομείνει δεν θα καλύπτει τον ποσοτικό στόχο διατήρησης. Το στοιχείο αυτό ενισχύει τις αμφιβολίες για το κατά πόσο ο σχεδιασμός είναι συμβατός με τις απαιτήσεις προστασίας της φυσικής κληρονομιάς.

Παράλληλα, οι τεχνικές ανάγκες του έργου εκτιμάται ότι θα μεταβάλουν αισθητά τον ορεινό χώρο. Ο σχεδιασμός προβλέπει 24,37 χιλιόμετρα νέας οδοποιίας και 4,58 χιλιόμετρα ακόμη παρεμβάσεων που αναφέρονται στην εισήγηση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού. Οι δρόμοι, οι συνοδευτικές υποδομές και οι εγκαταστάσεις δεν αξιολογούνται μόνο ως μεμονωμένες τεχνικές εργασίες, αλλά και ως παράγοντες που προσθέτουν πίεση σε ένα ήδη ευαίσθητο ορεινό τοπίο.

Η σωρευτική επιβάρυνση του Λασιθίου

Πέρα από τις επιπτώσεις των συγκεκριμένων οκτώ σταθμών, η Περιφέρεια έθεσε το ζήτημα της σωρευτικής επιβάρυνσης του Λασιθίου από την εκτεταμένη ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων. Η προσέγγιση αυτή μεταφέρει τη συζήτηση από την εξέταση ενός μεμονωμένου έργου στη συνολική εικόνα των πιέσεων που δέχεται η περιοχή. Για τις υπηρεσίες, η αξιολόγηση της περιβαλλοντικής συμβατότητας δεν μπορεί να αποσυνδέεται από τη βιοποικιλότητα, τη συνέχεια των οικοτόπων και τη διατήρηση των χαρακτηριστικών του ορεινού τοπίου.

Κατά την έναρξη της συνεδρίασης, ο πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κώστας Ξυλούρης, υπογράμμισε ότι η Περιφέρεια κινείται βάσει συγκεκριμένων πολιτικών κατευθύνσεων για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ανεξάρτητα από τις προβλέψεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ. Η θέση αυτή αποτυπώνει τη διάκριση ανάμεσα στην ανάγκη ανάπτυξης καθαρής ενέργειας και στην επιλογή των κατάλληλων περιοχών, με κριτήριο τις περιβαλλοντικές αντοχές κάθε τόπου.

Δεν αποτελεί τελική διοικητική έγκριση ή απόρριψη

Η απόφαση της Επιτροπής έχει χαρακτήρα γνωμοδότησης στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Ο δήμαρχος Σητείας έχει προαναγγείλει ότι θα προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, εφόσον εγκριθούν οι περιβαλλοντικοί όροι του έργου. Η επόμενη πορεία θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις των αρμόδιων αρχών και από την αξιολόγηση των στοιχείων που αφορούν την προστασία των ειδών, των οικοτόπων και του τοπίου.

• Ισχύς έργου: 136 MW.
• Περιοχές: Δήμοι Ιεράπετρας και Σητείας.
• Κύριες περιβαλλοντικές ανησυχίες: Γυπαετός, αρπακτικά πτηνά, προστατευόμενος οικότοπος και ορεινό τοπίο.