Yerel mağduriyetler, ulusal platforma taşınıyor
Gerede'de kurulan Gerede Çayı Temiz Aksın Platformu (GEÇTAP), bölgedeki uzun soluklu çevre sorunlarını Türkiye gündemine taşıma hazırlığını açıkladı. Platform, 15–17 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenmesi planlanan "COP31’e Doğru İklim Adaleti Forumu"na katılarak Gerede Çayı ile Filyos Havzası'nda yaşanan olumsuzlukları, bilimsel verileri ve çözüm taleplerini paylaşmayı hedefliyor.
Kimler katılıyor, amaç ne?
Açıklamada, forumun Antalya Barosu öncülüğünde; Türkiye Barolar Birliği, İstanbul Barosu ve yaşamı savunan hukukçular ile birlikte, Türkiye genelinden çok sayıda sivil toplum kuruluşu, meslek odası ve sendika temsilcisinin katılımıyla düzenleneceği belirtildi. Platform, söz konusu etkinliği Birleşmiş Milletler COP31 resmi müzakerelerinden bağımsız bir yerel dayanışma etkinliği olarak konumlandırıyor.
«Bölge halkının yaşadığı çevresel mağduriyetleri, bilimsel bulguları ve çözüm taleplerini kamuoyuyla paylaşacağız.»
Gerede Çayı'nın durumu ve nedenleri
Platformun açıklamasına göre, Bolu'nun Gerede ilçesinden başlayıp Karadeniz'e ulaşan yaklaşık 288 kilometrelik akarsu sistemi, başta deri, jelatin ve tekstil boyama tesisleri olmak üzere bazı sanayi kuruluşlarının denetimsiz veya yetersiz arıtımlı deşarjları nedeniyle uzun yıllardır kirlilik tehdidiyle karşı karşıya. Açıklamada, özellikle gece saatlerinde yapılan kaçak boşaltımların çay yatağını adeta endüstriyel atık kanalına çevirdiği, kaçak deşarj sırasında isale hatlarının taşmasıyla tarım alanlarına ve çevreye zehirli atıkların yayılabildiği vurgulanıyor.
Yerel yaşam üzerindeki etkiler
Platform tarafından paylaşılan bilgilerde, yoğun koku sorununun gece vakitlerinde daha belirgin olduğu, bu durumun ev içi ve açık alan kullanımını olumsuz etkilediği, halkın yaşam kalitesinin düştüğü belirtiliyor. Açıklamada, bölgede yaşayanların temiz hava bulmakta zorlandığı, kokunun evlere, yastık ve giysilere kadar sindiği ifade ediliyor. Bu koşulların hem halk sağlığı hem de tarım ve yerel ekonomiye zarar verdiği kaydediliyor.
- Akarsu uzunluğu: Yaklaşık 288 km
- Öne çıkan sektörler: Deri, jelatin, tekstil boyama
- Forum tarihi: 15–17 Kasım 2026
- Organizasyon: Antalya Barosu öncülüğünde TBB ve İstanbul Barosu katılımlı
Çözüm arayışı ve beklentiler
GEÇTAP, yerel mücadeleleri ulusal ve uluslararası platformlara taşıyarak bölge için kalıcı çözümler bulunmasını amaçlıyor. Açıklamada, çevresel mağduriyetleri belgeleyen bilimsel çalışmaların paylaşılacağı ve hukuki, idari çözüm yollarının gündeme getirileceği ifade edildi. Yerel aktörler ile sivil toplumun ev sahibi konumunda olması, taleplerin doğrudan muhataplarla paylaşılmasını sağlayacak bir zemin yaratmayı hedefliyor.
| Konusu | Bilgi |
|---|---|
| Akarsu | Gerede Çayı ve Filyos Havzası |
| Başlıca sorun | Sanayi kaynaklı ağır kirlilik, kaçak deşarjlar |
| Hedeflenen etkinlik | COP31’e Doğru İklim Adaleti Forumu (15–17 Kasım 2026) |
| Katılımcılar | Antalya Barosu, Türkiye Barolar Birliği, İstanbul Barosu, STK’lar, meslek odaları |
Yerel halkın, üreticilerin ve belediye yetkililerinin yaşananları hangi usullerle raporlayacağı ve hangi hukuki adımların atılacağı, forumun ardından daha netleşecek. Platformun ilan ettiği program, Gerede'deki çevresel sorunların gündemde kalmasını ve dışarıdan destek arayışının güçlenmesini amaçlıyor. Gerede'de yaşayanlar için asıl belirleyici olacak olan, forum sonuçlarının yerel düzeyde uygulanabilir adımlara dönüşüp dönüşmeyeceği olacak.
Haber, platformun kamuoyuna açıkladığı bilgiler temel alınarak derlendi; forumun içerik ve katılımcı listesiyle ilgili ayrıntılar etkinlik düzenleyicileri tarafından paylaşılacak.
