Een lokaal antwoord op een landelijke oproep
De landelijke oproep van de Raad van Kerken en meerdere kerkgenootschappen om kerken beschikbaar te stellen voor tijdelijke opvang van statushouders is in Kampen geen nieuw plan, maar sluit aan bij een bestaand initiatief dat hier al jaren actief is. Sinds 2022 biedt De Thuisgevers in Kampen en andere gemeenten tijdelijke woonruimte aan statushouders en zogenaamde spoedzoekers.
De organisatie benut volgens betrokkenen uiteenlopende locaties: van leegstaande schoolgebouwen en pastorieën tot kantoorruimtes. Naast het leveren van huisvesting richt De Thuisgevers zich expliciet op begeleiding van de bewoners en het onderhouden of opbouwen van contacten met de buurt.
Werkwijze en onderscheid met landelijke Actie Onderdak
Het model van De Thuisgevers is ontstaan in reactie op de opvangcrisis van enkele jaren geleden, toen veel mensen in Ter Apel en elders tijdelijk geen huisvesting kregen. Lokale kerkelijke groepen, ondernemers en maatschappelijke organisaties stelden zich bereid om ontheemden op te vangen en te begeleiden. Dat concept is vervolgens in een meer structurele vorm gebracht en als model toegepast in verschillende gemeenten, waaronder Kampen.
"Kijk met een warm hart en gezond verstand naar de ruimte. Dan kom je er wel uit."
Die oproep komt van Laura Prat Bertrams, die bij De Thuisgevers betrokken is. Zij legt uit dat er een praktisch onderscheid bestaat tussen De Thuisgevers en de landelijke Actie Onderdak: woonruimte die minimaal een jaar beschikbaar is, kunnen via De Thuisgevers worden gemeld; kortere beschikbaarheid past volgens haar beter bij Actie Onderdak.
Concrete implicaties voor Kampen
Voor Kampen betekent het bestaan van De Thuisgevers dat er al enige jaren ervaring is met het in gebruik nemen van niet-traditionele woonruimtes voor mensen met een verblijfsstatus. Dat heeft verschillende gevolgen voor de stad:
- Eigenaren van leegstaande panden kunnen via een bekend lokaal kanaal bijdragen aan opvang zonder dat het proces telkens opnieuw hoeft te worden ingericht.
- De gemeente kan samen met het initiatief kansen verkennen om op termijn naar vaste huisvesting toe te werken.
- Buurtbemiddeling en begeleiding zijn onderdeel van het model, wat mogelijk spanningen verlaagt en integratie vergemakkelijkt.
Erkenning en aandachtspunten
De aanpak van De Thuisgevers kreeg op Europees niveau erkenning: het initiatief won goud bij de European Public Sector Award (EPSA). Die onderscheiding benadrukt dat hun aanpak als voorbeeld kan dienen voor andere gemeenten die met hetzelfde vraagstuk worstelen.
Toch blijven aandachtspunten aanwezig. De Thuisgevers werkt samen met gemeenten, waaronder Kampen, om niet alleen tijdelijke oplossingen te bieden maar ook te kijken naar structurele kansen in de woningbouw voor vaste verblijfplaatsen. Hoe die overgang van tijdelijke opvang naar permanente huisvesting precies verloopt, blijft in de praktijk maatwerk en vraagt afstemming tussen initiatiefnemers, vastgoedeigenaren en lokale overheden.
| Kenmerk | De Thuisgevers | Actie Onderdak |
|---|---|---|
| Beschikbaarheid van woonruimte | Minimaal één jaar | Korter dan een jaar |
| Type locaties | Leegstaande scholen, pastorieën, kantoorruimtes | Verschillende tijdelijke ruimtes |
Wat betekent dit voor bewoners en beleid?
Voor Kampenaren die ruimte over hebben, is het model een uitnodiging om met praktische inzet bij te dragen. Voor beleidsmakers in de gemeente biedt het bestaande netwerk van De Thuisgevers een basis om opvangvraagstukken pragmatisch te koppelen aan woningen en begeleidingsstructuren. De lokale ervaring kan tevens helpen bij besluitvorming over onder meer ruimtelijke herbestemming en de inzet van leegstand.
Voor omwonenden is van belang dat begeleiding en buurtcontact onderdeel zijn van het model. Dat vermindert volgens betrokkenen mogelijke spanningen en ondersteunt een soepelere opname van nieuwe bewoners in wijken en dorpen.
De landelijke oproep van kerken vergroot de aandacht voor tijdelijke opvang, maar in Kampen toont het voorbeeld van De Thuisgevers dat die aandacht al is omgezet in praktijk. Hoe de samenwerking tussen landelijke initiatieven en gevestigde lokale projecten zich ontwikkelt, bepaalt mede hoe snel en duurzaam mensen uit de asielopvang naar een plek in de gemeente kunnen doorstromen.
