Η τοποθέτηση στη Βουλή
Στο επίκεντρο κοινοβουλευτικής συζήτησης για τον ρόλο του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα και την εξέλιξη των τιμών καυσίμων βρέθηκε η Πτολεμαΐδα 5. Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, απαντώντας σε ερωτήσεις του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, αναφέρθηκε στη λειτουργία της μονάδας και στις συνθήκες υπό τις οποίες η λιγνιτική παραγωγή μπορεί να ανταγωνιστεί την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο.
Η θέση που διατυπώθηκε συνδέει ευθέως την οικονομική αποδοτικότητα της μονάδας με τις διακυμάνσεις στην αγορά ενέργειας. Σύμφωνα με τον υφυπουργό, υπάρχουν περίοδοι κατά τις οποίες οι ιδιαίτερα υψηλές τιμές του φυσικού αερίου καθιστούν ανταγωνιστική την παραγωγή της Πτολεμαΐδας 5. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν επεκτάθηκε συνολικά στη λιγνιτική παραγωγή, καθώς το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά το τελικό κόστος.
«Υπάρχουν στιγμές που όντως είναι ανταγωνιστικός με το αέριο σε τόσο ακραίες τιμές, για αυτό και παράγει η Πτολεμαΐδα 5. Όμως γενικότερα ο λιγνίτης είναι μη ανταγωνιστικός με βάση το κόστος των ρύπων».
Ο ρόλος των τιμών αερίου και ρύπων
Η συζήτηση αφορά ένα σύνθετο οικονομικό και τεχνικό ζήτημα: την αντιπαραβολή του μεταβλητού κόστους των μονάδων, της τιμής του καυσίμου και της επιβάρυνσης από τις εκπομπές. Ο κ. Τσάφος ανέφερε ότι το φυσικό αέριο βρισκόταν διαχρονικά περίπου στα 20 ευρώ, χωρίς όμως να επιστρέψει, μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, στα προηγούμενα επίπεδα. Παρά τις αυξημένες τιμές αερίου κατά τα ενδιάμεσα χρόνια, ο ίδιος υποστήριξε ότι ο λιγνίτης παρέμεινε γενικά μη ανταγωνιστικός.
| Παράμετρος | Στοιχείο που αναφέρθηκε |
|---|---|
| Φυσικό αέριο | Περίπου 20 ευρώ σε προηγούμενη περίοδο |
| Τιμή πετρελαίου θέρμανσης στην Ε.Ε. | Αύξηση 71% |
| Τιμή πετρελαίου θέρμανσης στην Ελλάδα | Αύξηση 35% |
Για την Πτολεμαΐδα και την ευρύτερη περιοχή της Εορδαίας, η αναφορά έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή η μονάδα αποτελεί το συγκεκριμένο παράδειγμα που χρησιμοποιήθηκε στη Βουλή για να αποτυπωθεί η επίδραση των τιμών του αερίου στη λειτουργία μιας λιγνιτικής μονάδας. Η τοποθέτηση, πάντως, δεν συνιστά γενική αλλαγή της αξιολόγησης για τον λιγνίτη. Αντίθετα, διαχωρίζει τις έκτακτες συνθήκες υψηλών τιμών φυσικού αερίου από τη συνολική εικόνα κόστους, στην οποία συνυπολογίζονται τα δικαιώματα ρύπων.
Οι τιμές των καυσίμων
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε επίσης στο πετρέλαιο θέρμανσης. Όπως είπε, κατά την περυσινή θερμαντική περίοδο η τιμή προ φόρων στην Ελλάδα βρισκόταν κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Μετά τον συνυπολογισμό των φόρων, η χώρα κατατάσσεται πλέον κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθώς η μέση τιμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται αυξημένη κατά 71%, έναντι αύξησης 35% στην Ελλάδα.
- Η ανταγωνιστικότητα της Πτολεμαΐδας 5 συνδέθηκε με ακραία επίπεδα τιμών φυσικού αερίου.
- Το κόστος των δικαιωμάτων ρύπων παραμένει βασικός παράγοντας για τη λιγνιτική παραγωγή.
- Για το πετρέλαιο θέρμανσης αναφέρθηκε χαμηλότερη αύξηση στην Ελλάδα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Σε ό,τι αφορά τις πολιτικές στήριξης, ο κ. Τσάφος δήλωσε ότι έχει γίνει παρέμβαση και ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να στηρίζει τους καταναλωτές «εντός των δημοσιονομικών περιθωρίων». Παράλληλα, υποστήριξε ότι το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο το περιθώριο διύλισης ή ο ειδικός φόρος κατανάλωσης, αλλά κατά πόσο οι τιμές των καυσίμων παραμένουν ανταγωνιστικές σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η κοινοβουλευτική συζήτηση αφήνει ανοικτό το ζήτημα της θέσης του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα, με την Πτολεμαΐδα 5 να παρουσιάζεται ως μονάδα που μπορεί να παράγει υπό συγκεκριμένες συνθήκες αγοράς. Η τελική οικονομική εικόνα εξαρτάται, σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν, από την τιμή του φυσικού αερίου, το κόστος των εκπομπών και τις ευρύτερες εξελίξεις στις αγορές ενέργειας και καυσίμων.
