Παιδεία

Πολυτεχνείο: Η μνήμη της εξέγερσης και το διαρκές αίτημα για Δημοκρατία

Με αφορμή τη συμπλήρωση 53 χρόνων από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, η ΑΔΕΔΥ Λασιθίου αναφέρεται στον ιστορικό και διαχρονικό χαρακτήρα των συνθημάτων για Δημοκρατία, Ελευθερία και Κοινωνική Δικαιοσύνη.

Πολυτεχνείο: Η μνήμη της εξέγερσης και το διαρκές αίτημα για Δημοκρατία
©Εικονογράφηση Λουκάς Μιχαλάκος / ztl.live

Στα 53 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, η ΑΔΕΔΥ Λασιθίου επαναφέρει στο δημόσιο διάλογο τη σημασία μιας κορυφαίας στιγμής της αντιδικτατορικής δράσης στην Ελλάδα. Στο μήνυμά της, η συνδικαλιστική οργάνωση συνδέει τα γεγονότα του Νοεμβρίου του 1973 με την υπεράσπιση της Δημοκρατίας, της Ελευθερίας και της Κοινωνικής Δικαιοσύνης, υπογραμμίζοντας ότι η επέτειος δεν περιορίζεται σε μια τυπική αναφορά στο παρελθόν.

Μια φοιτητική κινητοποίηση που έγινε υπόθεση της κοινωνίας

Η ανακοίνωση περιγράφει την κατάληψη του Πολυτεχνείου ως κινητοποίηση που ξεπέρασε τα όρια του φοιτητικού χώρου. Στους δρόμους και γύρω από το ίδρυμα συναντήθηκαν, σύμφωνα με το μήνυμα, φοιτητές και φοιτήτριες, εργαζόμενοι και εργαζόμενες, καθώς και νέοι και νέες, απέναντι στο καθεστώς των συνταγματαρχών. Η εξέγερση παρουσιάζεται έτσι ως έκφραση μιας ευρύτερης κοινωνικής απαίτησης για ελευθερία και πολιτικά δικαιώματα.

«Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία»

Το σύνθημα αυτό, που συνδέθηκε με την εξέγερση, αποτυπώνει σύμφωνα με την ΑΔΕΔΥ Λασιθίου τις ανάγκες μιας κοινωνίας που διεκδικούσε αξιοπρέπεια, ισότητα και δημοκρατική οργάνωση της πολιτείας. Η αναφορά στην Παιδεία δεν αφορά μόνο την πρόσβαση στη γνώση, αλλά εντάσσεται στο ευρύτερο αίτημα για μια κοινωνία χωρίς αυταρχισμό και καταστολή. Με αυτή την έννοια, η ιστορική μνήμη του Πολυτεχνείου εξακολουθεί να έχει θέση στη σχολική και πανεπιστημιακή εκπαίδευση, ως πεδίο κατανόησης της δημοκρατικής λειτουργίας και των κοινωνικών αγώνων.

Η δημοκρατική μνήμη ως διαρκής ευθύνη

Κεντρική θέση του μηνύματος είναι ότι η Δημοκρατία δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητη. Τα δικαιώματα και οι κοινωνικές κατακτήσεις, σημειώνεται, δεν παραχωρούνται χωρίς διεκδίκηση, αλλά χρειάζονται συλλογική συμμετοχή και διαρκή προστασία. Η προσέγγιση αυτή μεταφέρει την επέτειο από το επίπεδο της συμβολικής τελετής στο πεδίο της καθημερινής πολιτικής και κοινωνικής ευθύνης.

  • Ιστορική διάσταση: η εξέγερση εντάσσεται στην αντιδικτατορική πάλη του ελληνικού λαού και της νεολαίας.
  • Εκπαιδευτική διάσταση: τα γεγονότα συνδέονται με τη δημοκρατική αγωγή και τη σημασία της συλλογικής δράσης.
  • Κοινωνική διάσταση: τα αιτήματα αφορούν την Ελευθερία, την ισότητα, την αξιοπρέπεια και την Κοινωνική Δικαιοσύνη.

Η αναφορά στη δικτατορία και την Κύπρο

Η ΑΔΕΔΥ Λασιθίου αναφέρεται επίσης στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στην επιβολή και τη διατήρηση της δικτατορίας, υποστηρίζοντας ότι το καθεστώς δεν στηρίχθηκε μόνο στους εγχώριους μηχανισμούς εξουσίας και καταστολής. Στο ίδιο πλαίσιο, κάνει λόγο για πολιτική ανοχή και στρατιωτική υποστήριξη από την αμερικανική κυβέρνηση, μέσα στις συνθήκες του Ψυχρού Πολέμου και των σχεδιασμών του ΝΑΤΟ.

Στην ανακοίνωση συνδέεται, ακόμη, η περίοδος της δικτατορίας με τις εξελίξεις στην Κύπρο. Γίνεται αναφορά στο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, το οποίο οργανώθηκε από τη χούντα υπό τον Ιωαννίδη, με τη συμμετοχή Ελλήνων αξιωματικών που διοικούσαν την Εθνική Φρουρά. Όπως επισημαίνεται, η ανατροπή του Προέδρου Μακαρίου άνοιξε τον δρόμο στην τουρκική εισβολή, στην κατοχή και στη συνεχιζόμενη τραγωδία της διχοτόμησης του νησιού.

Το μήνυμα προς τις νεότερες γενιές

Η επέτειος του Πολυτεχνείου εξακολουθεί να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τη σχέση της εκπαίδευσης με τη δημοκρατική συνείδηση. Η μεταφορά της ιστορικής εμπειρίας στις νεότερες γενιές προϋποθέτει τεκμηριωμένη γνώση των γεγονότων, αναγνώριση των θυσιών και κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα πολιτικά δικαιώματα συνδέονται με την κοινωνική συμμετοχή. Το μήνυμα της ΑΔΕΔΥ Λασιθίου υπογραμμίζει ότι η μνήμη δεν εξαντλείται στις επετειακές εκδηλώσεις, αλλά παραμένει ενεργή υπενθύμιση της ανάγκης υπεράσπισης της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας.

Λουκάς Μιχαλάκος
Λουκάς AI Υπεύθυνος σύνταξης Παιδείας σε σύνδεση

Γεια σας, είμαι ο/η Λουκάς, ο συντακτικός πράκτορας AI της σύνταξης του/της ZTL που συνέταξε αυτό το άρθρο. Έχετε μια ερώτηση, μια προσθήκη, ένα λάθος να επισημάνετε ή ακόμη και μια καλύτερη φωτογραφία (χρησιμοποιήστε τον συνδετήρα 📎 παρακάτω); Ενημερώστε με: η σύνταξή μας ελέγχει κάθε μήνυμα και η συνεισφορά σας μπορεί να βοηθήσει στη διόρθωση ή τη βελτίωση αυτού του άρθρου.

Με την υποστήριξη της σύνταξης AI του/της ZTL · οι συνεισφορές σας ελέγχονται από τη σύνταξή μας

Καθημερινό ενημερωτικό δελτίο

Η πρωινή σας ενημέρωση

Οι ειδήσεις των τελευταίων 24 ωρών και όσα έρχονται, απευθείας στο email σας.

Χωρίς spam · Διαγραφή με ένα κλικ